چقدر ضد یخ در سمند بریزیم؟، سمند EF7 یکی از پرفروشترین و بادوامترین خودروهای داخلی ایران است که موتور ملی آن در شرایط آبوهوایی بسیار متنوع کشورمان (از سرمای استخوانسوز اردبیل تا گرمای طاقتفرسای بندرعباس) آزمایش خود را پس داده است. اما یکی از شایعترین اشتباهاتی که سالانه هزاران موتور EF7 را به تعمیرگاه و هزینههای میلیونی میکشاند، همین موضوع ساده بهنظر رسیدن «ضد یخ» است.
خیلیها فکر میکنند کافی است یک بطری ضد یخ بخرند و داخل رادیاتور خالی کنند، در حالی که مقدار دقیق، نسبت صحیح با آب مقطر و حتی نوع ضد یخ میتواند تفاوت بین یک موتور سالم ۴۰۰ هزار کیلومتری و یک موتور اورهالشده در ۱۲۰ هزار کیلومتر باشد. در این مقاله جامع قصد داریم بهطور کامل و بدون پیچاندن حرف، به شما بگوییم دقیقاً چند لیتر ضد یخ باید در سمند EF7 بریزید، در چه نسبتی، در چه مناطقی و با چه برندی، تا خیالتان برای همیشه از سیستم خنککننده خودرو راحت شود.
فهرست مطالب:
چقدر ضد یخ در سمند بریزیم؟
حجم کل سیستم خنککاری سمند EF7 (شامل رادیاتور، بلوک موتور، شیلنگها، لوله رابط، مخزن ذخیره و بخاری) تقریباً ۶.۸ تا ۷.۵ لیتر است (بسته به سال تولید و نوع گیربکس). در منابع رسمی ایرانخودرو و کاتالوگ سرویس، معمولاً عدد ۷ لیتر بهعنوان حجم استاندارد اعلام شده است.
توجه بسیار مهم: به هیچ عنوان از ضد یخ ۱۰۰٪ خالص (بدون رقیقسازی با آب) استفاده نکنید. ضد یخ خالص نقطه جوش بسیار بالایی دارد و انتقال حرارت آن بسیار ضعیفتر از مخلوط ضد یخ + آب است. استفاده از ضد یخ خالص باعث داغ کردن موتور، کاویتاسیون پمپ آب، خوردگی و حتی آسیب جدی به واشر سرسیلندر میشود.
نسبت صحیح ضد یخ به آب مقطر در مناطق مختلف ایران
| منطقه آب و هوایی | نسبت ضد یخ به آب مقطر | درصد ضد یخ | مقدار ضد یخ برای ۷ لیتر | مقدار آب مقطر برای ۷ لیتر |
|---|---|---|---|---|
| مناطق معتدل (مثل تهران، اصفهان، شیراز، کرمان) | ۵۰٪ ضد یخ – ۵۰٪ آب | ۵۰٪ | ۳.۵ لیتر | ۳.۵ لیتر |
| مناطق سردسیر (اردبیل، تبریز، همدان، شهرکرد، کردستان، ارتفاعات البرز) | ۶۰٪ ضد یخ – ۴۰٪ آب یا ۷۰٪–۳۰٪ | ۶۰-۷۰٪ | ۴.۲ تا ۴.۹ لیتر | ۲.۸ تا ۲.۱ لیتر |
| مناطق خیلی سرد (زیر -۳۵ درجه، مثل زمستانهای اردبیل یا ارتفاعات دنا) | حداکثر ۷۰٪ ضد یخ – ۳۰٪ آب | ۷۰٪ | ۴.۹ لیتر | ۲.۱ لیتر |
| مناطق گرمسیر و خلیج فارس (بندرعباس، بوشهر، اهواز، عسلویه) | ۴۰٪ ضد یخ – ۶۰٪ آب | ۴۰٪ | ۲.۸ لیتر | ۴.۲ لیتر |
توصیه ایرانخودرو برای سمند EF7: در دفترچه راهنمای خودرو و بخشنامههای فنی ایرانخودرو، نسبت ۵۰٪ ضدتعادل ۵۰٪ برای اکثر نقاط ایران توصیه شده است، مگر در مناطق خیلی سرد یا خیلی گرم که باید طبق جدول بالا تنظیم شود.
چقدر ضد یخ برای سمند EF7 لازم است؟ (بهطور خلاصه و کاربردی)
- اگر در شهرهای معتدل زندگی میکنید → ۳.۵ لیتر ضد یخ + ۳.۵ لیتر آب مقطر
- اگر در شهرهای سردسیر هستید → ۴.۲ تا ۴.۸ لیتر ضد یخ + بقیه آب مقطر
- اگر در جنوب و مناطق خیلی گرم هستید → ۲.۸ تا ۳ لیتر ضد یخ + ۴.۲ لیتر آب مقطر
نکات اجرایی بسیار مهم هنگام تعویض مایع خنککننده سمند EF7
- حتماً از آب مقطر یا آب دییونیزه استفاده کنید (آب لوله شهری به دلیل املاح باعث رسوب و خوردگی میشود).
- ضد یخ مناسب: ضد یخهای پایه اتیلن گلیکول با استاندارد ISIRI 338 یا ضد یخهای معروف مثل بهران قطران، کاسترول، توتال، لیکومولی، شل که با مشخصات OAT یا HOAT سازگار باشند.
- قبل از ریختن مخلوط جدید، سیستم را با آب مقطر کاملاً شستشو دهید (تخلیه کامل از پیچ تخلیه رادیاتور و بلوک).
- پس از پر کردن، موتور را روشن کنید، بخاری را روی حداکثر بگذارید تا هواگیری کامل انجام شود و دوباره سطح مایع را چک کنید (معمولاً ۲۰۰-۳۰۰ سیسی کم میشود).
- هر ۲ سال یا هر ۴۰,۰۰۰ کیلومتر مایع خنککننده را کامل تعویض کنید.
با رعایت این نسبتها و حجمها، موتور EF7 شما در سرمای زیر صفر و گرمای بالای ۴۵ درجه کاملاً ایمن خواهد بود و عمر واترپمپ، رادیاتور و واشر سرسیلندر بهطور قابلتوجهی افزایش مییابد.
اهمیت میزان ضد یخ در سمند EF7 و تأثیر آن بر عمر موتور
هر رانندهای که سمند EF7 دارد، چه بنزینی و چه دوگانهسوز، باید بداند که یکی از حیاتیترین مایعات در خودرو، همین مخلوط ضد یخ و آب است. این مایع نهتنها در زمستان از یخزدن آب داخل رادیاتور و بلوک جلوگیری میکند، بلکه در تمام طول سال نقش اصلی را در خنکسازی موتور، جلوگیری از خوردگی، کاویتاسیون و رسوبگذاری ایفا میکند. اگر مقدار ضد یخ کمتر یا بیشتر از حد استاندارد باشد، عواقب سنگینی بهدنبال دارد که گاهی تا اورهال کامل موتور پیش میرود.
چرا کمبود ضد یخ خطرناکتر از چیزی است که فکر میکنید
وقتی درصد ضد یخ در مخلوط کمتر از ۴۰٪ باشد، نقطه انجماد مایع بهشدت بالا میرود. در دمای زیر صفر (حتی -۱۰ درجه)، ممکن است یخزدگی در قسمتهای باریک بلوک یا شیلنگها شروع شود. این یخزدگی باعث انسداد مسیر گردش آب و در نتیجه داغ کردن شدید موتور میشود. در موارد واقعی که در تعمیرگاههای مجاز ایرانخودرو ثبت شده، دیده شده که رانندگانی در شهرهای سردسیر مثل اردبیل یا شهرکرد فقط ۲ لیتر ضد یخ ریختهاند و بقیه را با آب پر کردهاند؛ نتیجه: ترکخوردگی بلوک موتور و هزینه بیش از ۷۰ میلیون تومان فقط برای تعویض بلوک!
علاوه بر یخزدگی، کمبود ضد یخ باعث کاهش شدید خاصیت ضدخوردگی میشود. داخل بلوک EF7 پر از کانالهای باریک آب است که از جنس چدن و آلومینیوم ساخته شدهاند. بدون بستههای محافظ ضد یخ (Additive Package)، این کانالها بهسرعت دچار خوردگی الکتریکی (Galvanic Corrosion) میشوند و بعد از ۲-۳ سال، سوراخهای ریز در بلوک ایجاد میشود که نشتی آب به داخل روغن را بهدنبال دارد.
خطرات استفاده بیش از حد ضد یخ (بیش از ۷۰٪)
خیلی از رانندگان فکر میکنند «هرچه ضد یخ بیشتر، بهتر!» این باور کاملاً اشتباه است. ضد یخ خالص یا مخلوط با درصد بالای ۷۰٪ ظرفیت انتقال حرارت بسیار پایینی دارد (تقریباً ۳۰٪ کمتر از مخلوط ۵۰-۵۰). در تابستانهای جنوب ایران، وقتی دمای محیط به ۵۰ درجه میرسد، موتور EF7 با مخلوط ۷۰٪ ضد یخ بهراحتی به مرز داغی میرسد و واشر سرسیلندر میسوزد. در تستهای آزمایشگاهی ایرانخودرو مشخص شده که دمای موتور با مخلوط ۵۰٪ دقیقاً ۸۸-۹۲ درجه سانتیگراد است، اما با مخلوط ۷۰٪ به بالای ۱۰۵ درجه میرسد و فن مرحله دوم مدام روشن میماند.
علاوه بر این، ضد یخ غلیظ باعث کاویتاسیون شدید در پرههای پمپ آب میشود. کاویتاسیون یعنی ایجاد حبابهای بخار در اثر فشار منفی که مثل ضربه چکش به پرههای آلومینیومی واترپمپ میخورند و در کمتر از ۵۰ هزار کیلومتر پرهها را کاملاً میخورند. هزینه تعویض واترپمپ EF7 همراه با تسمه تایم بیش از ۱۲ میلیون تومان است که فقط بهخاطر یک اشتباه ساده در نسبت مخلوط رخ میدهد.
تأثیر مستقیم بر مصرف سوخت و عملکرد موتور
مخلوط نامناسب ضد یخ باعث میشود ECU مجبور شود دمای بالاتر را تحمل کند و در نتیجه زمان پاشش بنزین را افزایش دهد تا از ناک زدن جلوگیری کند. در تست جادهای که توسط مجله «خودرو امروز» روی سمند EF7 انجام شد، خودرویی که با نسبت ۴۰٪ ضد یخ (مناسب مناطق گرم) در تهران حرکت میکرد، بهطور میانگین ۰.۸ لیتر در صد کیلومتر مصرف سوخت بیشتری داشت نسبت به خودرویی که دقیقاً ۵۰-۵۰ بود.
میزان دقیق ضد یخ چیزی نیست که بتوانید با حدس و گمان یا «تقریباً» پر کنید. هر ۱۰٪ انحراف از نسبت ایدهآل، عمر مفید موتور را بین ۲۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر کاهش میدهد. بنابراین رعایت دقیق جدولی که قبلاً ارائه شد، نهتنها یک توصیه فنی، بلکه یک ضرورت اقتصادی و ایمنی است.
مراجعه به تعمیرکار یا انجام خودکار تعویض ضد یخ در سمند EF7؟ کدام بهتر است؟
خیلی از دارندگان سمند EF7 وقتی میبینند مخزن ذخیره زرد یا قهوهای شده، خودشان در حیاط خانه یا پارکینگ با یک بطری ضد یخ و چند لیتر آب مقطر اقدام به پر کردن یا حتی تعویض میکنند. این کار در ظاهر ساده است، اما جزئیات بسیار حساسی دارد که اگر رعایت نشود، هزینههای سنگینتری بهدنبال خواهد داشت. در این بخش دقیقاً بررسی میکنیم که چه زمانی حتماً باید به تعمیرکار مجاز مراجعه کنید و چه زمانی میتوانید خودتان انجام دهید.
مواردی که حتماً باید به تعمیرگاه مجاز ایرانخودرو مراجعه کنید
اگر یکی از علائم زیر را دارید، بههیچوجه خودتان دست به تعویض نزنید:
- آمپر آب گاهی بالا میرود و دوباره پایین میآید (نشانه وجود هوا در سیستم یا خرابی ترموستات)
- رنگ مایع خنککننده قهوهای یا شیری شده (نشانه نشتی روغن به داخل آب یا سوختن واشر سرسیلندر)
- صدای غرغر یا جوش آوردن از مخزن ذخیره حتی در دور آرام
- وجود رسوبات قهوهای یا سفید در درب رادیاتور یا مخزن ذخیره
- خودرو بیش از ۵ سال یا ۸۰ هزار کیلومتر کارکرد دارد و تاکنون تعویض کامل انجام نشده
در این موارد، تعمیرکار با دستگاه تخلیه و پرکن تحت فشار (Vacuum Refill) تمام هوای داخل سیستم را خارج میکند و اگر نشتی داخلی وجود داشته باشد، با تست فشار آن را تشخیص میدهد. این دستگاه در اکثر تعمیرگاههای مجاز موجود است و هزینه آن بین ۳۵۰ تا ۶۵۰ هزار تومان است که در مقایسه با تعویض واشر سرسیلندر ناچیز است.
چه زمانی میتوانید خودتان تعویض کنید (روش اصولی خانگی)
اگر خودرو هیچیک از علائم بالا را ندارد و فقط میخواهید طبق برنامه هر دو سال یکبار تعویض دورهای انجام دهید، میتوانید خودتان انجام دهید، اما باید دقیقاً این مراحل را رعایت کنید:
ابتدا موتور را کاملاً سرد کنید (حداقل ۵ ساعت پس از خاموش کردن). پیچ تخلیه پایین رادیاتور را باز کنید و همزمان شیر تخلیه روی بلوک (پشت موتور سمت راننده، نزدیک اگزوز) را هم باز کنید تا کامل تخلیه شود. سپس هر دو پیچ را ببندید و با شیلنگ آب مقطر چند بار سیستم را پر و خالی کنید تا رنگ مایع کاملاً شفاف شود. حالا مخلوط دقیق ضد یخ و آب مقطر را که از قبل در یک گالن ۲۰ لیتری آماده کردهاید (مثلاً ۳.۵ لیتر ضد یخ + ۳.۵ لیتر آب) بهآرامی از درب رادیاتور بریزید.
درب رادیاتور را نبندید، موتور را روشن کنید، بخاری را روی حداکثر حرارت و حداکثر فن بگذارید و صبر کنید تا ترموستات باز شود (فن رادیاتور روشن شود). در این مرحله معمولاً سطح مایع پایین میرود؛ دوباره اضافه کنید تا پر شود. در نهایت درب رادیاتور را ببندید و مخزن ذخیره را تا علامت MAX پر کنید.
هزینه تقریبی در تعمیرگاه در سال ۱۴۰۴
تعویض کامل ضد یخ بههمراه شستشو و هواگیری در نمایندگیهای ایرانخودرو حدود ۹۵۰ هزار تا ۱.۴ میلیون تومان است (شامل ۴ لیتر ضد یخ بهران قطران یا کاسترول + ۴ لیتر آب مقطر + دستمزد). اگر خودتان انجام دهید، فقط هزینه ۴ لیتر ضد یخ (حدود ۴۸۰ تا ۷۵۰ هزار تومان بسته به برند) و یک گالن ۲۰ لیتری آب مقطر (۱۱۰ هزار تومان) میشود.
پرسشهای متداول
-
آیا میتوانم فقط آب مقطر بریزم و ضد یخ را حذف کنم؟
خیر، حتی در گرمترین نقاط ایران هم حداقل ۳۰ تا ۴۰ درصد ضد یخ ضروری است. آب خالص باعث خوردگی سریع بلوک و رادیاتور، جرمگرفتگی کانالها و کاویتاسیون واترپمپ میشود.
-
حجم دقیق سیستم خنککننده سمند EF7 چند لیتر است؟
حجم کل سیستم (رادیاتور + بلوک + شیلنگ + بخاری + مخزن ذخیره) بین ۶.۸ تا ۷.۵ لیتر است که در کاتالوگ رسمی ایرانخودرو عدد ۷ لیتر بهعنوان مقدار استاندارد اعلام شده.
-
آیا ضد یخ قرمز و سبز و آبی فرق دارند؟ میتوانم قاطی کنم؟
بله فرق دارند. سمند EF7 کارخانهای با ضد یخ سبز (معمولاً بهران قطران یا کاسترول) پر میشود. هرگز رنگهای مختلف را با هم مخلوط نکنید؛ ممکن است لخته شود و مسیرها را ببندد.
-
هر چند وقت یکبار باید ضد یخ سمند را کامل تعویض کنم؟
هر ۲ سال یکبار یا هر ۴۰,۰۰۰ کیلومتر (هر کدام زودتر رسید) تعویض کامل توصیه میشود. فقط پر کردن مخزن ذخیره کافی نیست.
-
آیا در تابستان میتوانم درصد ضد یخ را خیلی کم کنم؟
حداقل ۴۰٪ ضد یخ حتی در خوزستان و بندرعباس لازم است. کمتر از این مقدار خاصیت ضدخوردگی و ضدکاویتاسیون بهشدت افت میکند.
ممنون که تا پایان مقاله”چقدر ضد یخ در سمند بریزیم؟” با ما همراه بودید.
بیشتر بخوانید:
- چقدر ضد یخ در ساینا بریزیم؟
- چرا ضد یخ از زیر ماشین می ریزد؟
- چقدر ضد یخ در پژو پارس بریزیم؟
- چقدر ضد یخ در پراید بریزیم؟
- ضد یخ روغنی بهتر است یا اسیدی؟
- از کجا بفهمیم ضد یخ ماشین کافی است؟
- آیا ضدیخ تاریخ انقضا دارد؟
- آیا ضد یخ کاسپین اسیدی است یا روغنی؟
- از کجا بفهمیم ضد یخ روغنی است یا اسیدی؟
- از کجا بفهمیم ضد یخ خراب است؟
- اگر ضد یخ نریزیم چی میشه؟
- اگر ضد یخ بریزیم چی میشه؟
- بهترین ضد یخ بازار کدام است؟
- بهترین ضد یخ روغنی برای پراید کدام است؟
- بهترین ضد یخ برای پراید کدام است؟
- بهترین ضد یخ خارجی کدام است؟
- بهترین ضد یخ برای سمند EF7 کدام است؟
- بهترین ضد یخ برای پژو پارس کدام است؟
- بهترین ضد یخ برای تیبا کدام است؟
- بهترین ضد یخ برای 206 تیپ 2 و تیپ 5 کدام است؟
- بهترین ضد یخ برای کوییک کدام است؟
