چطور کوییک را بکسل کنیم؟ + نکات مهم بکسل کردن

چگونه کوییک را بکسل کنیم؟

خواندن این مطلب 9 دقیقه زمان میبرد

چطور کوییک را بکسل کنیم؟، بکسل کردن خودرو یکی از موقعیت‌های اضطراری است که تقریباً هر راننده‌ای ممکن است با آن مواجه شود؛ از پنچری شدید و تمام شدن سوخت گرفته تا مشکلات برقی یا مکانیکی که خودرو را از حرکت باز می‌دارد. در مورد کوییک، چه مدل دنده‌ای و چه اتوماتیک CVT، بکسل کردن نیاز به رعایت دقیق دستورالعمل‌های کارخانه دارد زیرا استفاده نادرست از نقاط بکسل می‌تواند به سپر، شاسی، گیربکس یا قطعات زیرین آسیب جدی وارد کند.

دفترچه راهنمای رسمی سایپا تأکید می‌کند که بکسل کردن تنها در شرایط اضطراری کوتاه‌مدت مجاز است و بهترین و ایمن‌ترین راه همیشه استفاده از خودروبر (نقاله) یا یدک‌کش حرفه‌ای است. در کوییک دنده‌ای، بکسل با طناب یا تسمه در مسافت کوتاه و با سرعت پایین ممکن است، اما در مدل اتوماتیک CVT، حساسیت گیربکس بسیار بالا است و بکسل بدون بلند کردن چرخ‌های جلو می‌تواند منجر به آسیب تسمه فولادی، پولی‌ها و سیستم هیدرولیکی شود که تعمیر آن هزینه‌بر و زمان‌بر است.

نقاط بکسل جلو و عقب کوییک به صورت رزوه‌دار طراحی شده‌اند و باید با حلقه مخصوص (که در کیف ابزار خودرو موجود است) محکم شوند؛ هرگونه نیروی کششی نامناسب یا زاویه اشتباه می‌تواند سپر را جدا کند یا رزوه شاسی را خراب نماید. علاوه بر این، رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی مانند روشن کردن فلاشر، نصب مثلث خطر، حفظ فاصله ایمن و سرعت کنترل‌شده الزامی است.

بسیاری از آسیب‌های پس از بکسل به دلیل عدم آگاهی از تفاوت‌های فنی بین گیربکس دستی و CVT، استفاده از تسمه نامناسب یا بکسل طولانی‌مدت رخ می‌دهد. این مقاله به بررسی گام‌به‌گام روش نصب بکسل‌بند، تفاوت بکسل در مدل‌های دنده‌ای و اتوماتیک، نکات ایمنی، محدودیت‌ها و هشدارهای کارخانه می‌پردازد تا رانندگان کوییک بتوانند در شرایط اضطراری بهترین تصمیم را بگیرند، از آسیب به خودرو جلوگیری کنند و ایمنی خود و دیگران را حفظ نمایند. هدف، ارائه اطلاعات دقیق و کاربردی است تا بکسل کردن از یک اقدام پرریسک به عملی کنترل‌شده و ایمن تبدیل شود.

فهرست مطالب:

چطور کوییک را بکسل کنیم؟
روش‌های ایمن بکسل کردن کوییک در شرایط اضطراری
تفاوت‌های بکسل کردن کوییک دنده‌ای و اتوماتیک و نکات فنی کلیدی

چطور کوییک را بکسل کنیم؟

بکسل کردن کوییک (چه مدل دنده‌ای و چه اتوماتیک CVT) باید با احتیاط کامل انجام شود، زیرا استفاده نادرست از بکسل‌بند جلو یا عقب می‌تواند به سپر، شاسی یا قطعات زیرین آسیب جدی وارد کند. طبق دفترچه راهنمای رسمی سایپا برای کوییک، بکسل کردن تنها در شرایط اضطراری مجاز است و اولویت همیشه با یدک‌کش حرفه‌ای یا خودروبر (نقاله) است. اگر مجبور به بکسل با طناب/تسمه شدید، حتماً قوانین راهنمایی و رانندگی (فلاشر روشن، مثلث خطر، سرعت کم و فاصله ایمن) را رعایت کنید و از نمایندگی سایپایدک یا امداد خودرو کمک بگیرید تا آسیبی به خودرو نرسد.

بکسل‌بند جلو کوییک حلقه بکسل‌بند جلو (Eyelet یا Tow Hook) معمولاً در کیف ابزار خودرو (زیر صندلی عقب یا صندوق) قرار دارد. برای نصب:

درپوش پلاستیکی روی سپر جلو (سمت راست یا چپ، اغلب سمت راننده) را با پیچ‌گوشتی دوسو یا فشار ملایم باز کنید.
حلقه را در سوراخ رزوه‌دار قرار دهید و در جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید تا کاملاً محکم شود (با آچار چرخ یا دست محکم کنید، اما بیش از حد فشار نیاورید تا رزوه شاسی آسیب نبیند). این نقطه مخصوص بکسل کوتاه‌مدت و با سرعت پایین (کمتر از ۵۰ کیلومتر در ساعت) طراحی شده است.

بکسل‌بند عقب کوییک حلقه عقب معمولاً در زیر سپر عقب (سمت چپ یا راست) به صورت ثابت یا رزوه‌دار قرار دارد. اگر رزوه‌دار باشد، مشابه جلو عمل کنید. این نقطه برای بکسل کردن کوییک توسط خودرو دیگر (وقتی کوییک سالم است و دیگری را می‌کشد) مناسب‌تر است، اما برای بکسل شدن کوییک، اولویت با جلو است.

نکات مهم برای بکسل کردن کوییک دنده‌ای (گیربکس دستی)

دنده را در خلاص (N) قرار دهید.
ترمز دستی را کاملاً آزاد کنید.
چرخ‌های محرک (جلو در کوییک FWD) بهتر است از زمین بلند شوند (با جرثقیل یدک‌کش یا نقاله زیر چرخ جلو). اگر امکان ندارد، حداکثر مسافت کوتاه (چند کیلومتر) با سرعت بسیار کم و بدون فشار زیاد.
راننده کوییک باید ترمز را آرام کنترل کند تا از برخورد جلوگیری شود.

نکات ویژه برای کوییک اتوماتیک (CVT) گیربکس CVT پانچ بسیار حساس به بکسل است. بکسل با طناب/تسمه بدون بلند کردن چرخ‌های جلو به شدت ممنوع است زیرا باعث آسیب به تسمه فولادی، پولی‌ها و روغن‌کاری گیربکس می‌شود (حتی در حالت خلاص).

اولویت مطلق: استفاده از خودروبر یا نقاله زیر چرخ‌های جلو تا چرخ‌های محرک (جلو) از زمین جدا شوند.
اگر مجبور به بکسل شدید، حداکثر سرعت ۳۰–۴۰ کیلومتر در ساعت و مسافت بسیار کوتاه (کمتر از ۱۰–۲۰ کیلومتر).
دنده در N (خلاص) و موتور خاموش (اگر ممکن است).
هرگز طولانی‌مدت بکسل نکنید؛ خطر گرمای بیش از حد و خرابی کامل گیربکس CVT وجود دارد.

روش کلی بکسل ایمن

طناب/تسمه بکسل محکم (با ظرفیت حداقل ۱.۵ برابر وزن کوییک ≈ ۱۰۰۰ کیلوگرم) انتخاب کنید.
اتصال را محکم بررسی کنید (گره‌های استاندارد یا قلاب ایمن).
فلاشر هر دو خودرو روشن باشد؛ در شب نوار شبرنگ روی طناب ببندید.
سرعت را حداکثر ۴۰–۵۰ کیلومتر در ساعت نگه دارید و شتاب/ترمز ناگهانی نگیرید.
فاصله بین دو خودرو حدود ۴–۶ متر (طول طناب مناسب).
راننده خودرو بکسل‌شده باید فرمان و ترمز را کنترل کند.

هشدارهای مهم

بکسل با بند جلو/عقب ممکن است سپر را جدا کند یا شاسی را خم کند؛ فقط برای مسافت کوتاه اضطراری.
در شیب یا جاده پرترافیک، اصلاً بکسل نکنید.
برای خودروهای آسیب‌دیده شدید (تصادف، قطع برق)، حتماً چرخ‌ها را بلند کنید.
پس از بکسل، رزوه بکسل‌بند را تمیز و روغن‌کاری کنید و درپوش را ببندید.

روش‌های ایمن بکسل کردن کوییک در شرایط اضطراری

بکسل کردن خودرو در شرایط اضطراری، مانند خرابی موتور، پنچری شدید یا تمام شدن سوخت، باید با رعایت دقیق پروتکل‌های ایمنی و فنی انجام شود تا از آسیب به قطعات حساس کوییک جلوگیری گردد. اولین و مهم‌ترین اصل این است که بکسل کردن تنها به عنوان آخرین گزینه در نظر گرفته شود و اولویت همیشه با استفاده از خودروبر یا نقاله زیر چرخ‌های جلو باشد. اگر به هر دلیلی امکان استفاده از خودروبر وجود ندارد و مجبور به بکسل با طناب یا تسمه هستید، باید تمام مراحل با دقت بالا انجام گیرد.

ابتدا حلقه بکسل‌بند جلو را از کیف ابزار خارج کنید و درپوش سپر جلو را باز نمایید. حلقه را در رزوه مخصوص قرار دهید و با چرخش در جهت عقربه‌های ساعت محکم کنید تا کاملاً ثابت شود؛ این نقطه مستقیماً به شاسی متصل است و طراحی آن برای تحمل نیروی کششی محدود در مسافت کوتاه است.

در سمت مقابل، خودرو بکسل‌کننده نیز باید حلقه بکسل مناسب داشته باشد و تسمه یا طناب بکسل با ظرفیت کافی (حداقل یک و نیم برابر وزن کوییک) انتخاب شود. اتصال تسمه باید با قلاب‌های ایمن یا گره‌های استاندارد انجام گیرد و طول تسمه به گونه‌ای باشد که فاصله بین دو خودرو حدود چهار تا شش متر حفظ شود؛ این فاصله هم کنترل بهتر را ممکن می‌سازد و هم از برخورد ناگهانی جلوگیری می‌کند.

در خودرو کوییک دنده‌ای، گیربکس را در حالت خلاص (N) قرار دهید و ترمز دستی را کاملاً آزاد کنید تا چرخ‌ها آزادانه بچرخند. راننده کوییک باید همیشه فرمان را در دست داشته باشد و با ترمزهای ملایم و کنترل‌شده فاصله را حفظ کند. سرعت حرکت نباید از ۴۰ تا ۵۰ کیلومتر در ساعت بیشتر شود و شتاب‌گیری یا ترمز ناگهانی کاملاً ممنوع است زیرا نیروی ناگهانی می‌تواند تسمه را پاره کند یا سپر را جدا نماید. در مسیرهای شیب‌دار یا پرپیچ‌وخم، بکسل کردن توصیه نمی‌شود و بهتر است خودرو متوقف شود تا شرایط ایمن‌تر فراهم گردد.

برای کوییک اتوماتیک با گیربکس CVT، شرایط بسیار حساس‌تر است. بکسل کردن بدون بلند کردن چرخ‌های جلو می‌تواند به تسمه فولادی، پولی‌ها و سیستم هیدرولیکی آسیب جدی وارد کند زیرا روغن گیربکس در حالت بدون گردش موتور، به درستی پمپاژ نمی‌شود.

اگر چرخ‌های جلو از زمین جدا نشوند، حداکثر مسافت مجاز بسیار کوتاه (کمتر از ۱۰ کیلومتر) و سرعت بسیار پایین (حداکثر ۳۰ کیلومتر در ساعت) است. در این حالت نیز دنده باید در خلاص (N) باشد و موتور خاموش نگه داشته شود تا حداقل فشار به گیربکس وارد آید. هرگونه بکسل طولانی یا با سرعت بالا در مدل CVT می‌تواند منجر به گرمای بیش از حد، لغزش تسمه یا حتی نیاز به تعمیر اساسی گیربکس شود.

در تمام موارد، چراغ‌های فلاشر هر دو خودرو باید روشن باشد و در شب یا شرایط کم‌نور، نوار شبرنگ روی تسمه بکسل نصب گردد تا خودروهای عبوری متوجه شوند. راننده خودرو بکسل‌کننده باید با سرعت ثابت و بدون تغییر ناگهانی حرکت کند و راننده کوییک باید آماده ترمز اضطراری ملایم باشد. پس از پایان بکسل، حلقه را خلاف جهت عقربه‌های ساعت باز کنید، تمیز نمایید و درپوش سپر را محکم ببندید. این روش‌ها تنها برای شرایط اضطراری کوتاه‌مدت طراحی شده‌اند و استفاده مکرر یا نادرست از آن‌ها می‌تواند هزینه‌های تعمیر بالایی به همراه داشته باشد.

تفاوت‌های بکسل کردن کوییک دنده‌ای و اتوماتیک و نکات فنی کلیدی

تفاوت اصلی بین بکسل کردن کوییک دنده‌ای و اتوماتیک در حساسیت گیربکس به حرکت بدون گردش موتور نهفته است. در مدل دنده‌ای، گیربکس دستی سینکرونایز شده است و در حالت خلاص، چرخ‌ها آزادانه می‌چرخند بدون اینکه فشار قابل توجهی به قطعات داخلی وارد شود؛ این ویژگی اجازه می‌دهد بکسل کوتاه‌مدت با سرعت متوسط بدون آسیب جدی انجام گیرد، هرچند همچنان توصیه می‌شود چرخ‌های جلو از زمین جدا شوند تا هیچ نیرویی به گیربکس منتقل نشود.

در مقابل، گیربکس CVT کوییک (ساخت پانچ) به طور اساسی متفاوت عمل می‌کند. این گیربکس از تسمه فولادی و پولی‌های متغیر استفاده می‌کند که برای انتقال قدرت به گردش روغن و فشار هیدرولیکی وابسته است. وقتی موتور خاموش است یا در حالت خلاص بدون گردش کافی، روغن به درستی پمپاژ نمی‌شود و تسمه ممکن است روی پولی‌ها بلغزد یا گرمای بیش از حد ایجاد کند.

این لغزش و گرما می‌تواند باعث تغییر شکل تسمه، آسیب به سطوح پولی یا حتی پارگی تسمه شود که تعمیر آن بسیار گران و زمان‌بر است. به همین دلیل، دفترچه راهنما و راهنمای تعمیرات سایپا به صراحت تأکید می‌کند که بکسل کوییک اتوماتیک بدون بلند کردن چرخ‌های محرک (جلو) ممنوع است و تنها در موارد بسیار اضطراری با محدودیت شدید سرعت و مسافت مجاز می‌باشد.

در هر دو مدل، استفاده از نقاله زیر چرخ‌های جلو بهترین روش است زیرا چرخ‌های محرک کاملاً از زمین جدا می‌شوند و هیچ نیرویی به گیربکس یا دیفرانسیل منتقل نمی‌گردد. اگر نقاله در دسترس نیست، برای مدل دنده‌ای می‌توان بکسل کوتاه با تسمه انجام داد، اما برای مدل CVT باید تا حد ممکن از هرگونه بکسل با چرخ‌های روی زمین اجتناب کرد. در شرایطی که خودرو آسیب دیده (مانند تصادف یا قطع سیستم برق)، حتی بکسل کوتاه نیز خطرناک است زیرا فرمان یا ترمز ممکن است عملکرد ضعیفی داشته باشند.

نکته فنی کلیدی دیگر مربوط به سیستم تعلیق و شاسی است. نیروی کششی بیش از حد یا زاویه نامناسب تسمه می‌تواند سپر را از محل اتصال جدا کند یا نقاط جوش شاسی را تحت فشار قرار دهد. برای جلوگیری از این مشکل، تسمه باید مستقیم و بدون زاویه تند متصل شود و راننده خودرو بکسل‌کننده باید مسیر مستقیم را انتخاب کند. همچنین، پس از هر بکسل، باید رزوه بکسل‌بند، اتصالات سپر و زیربندی خودرو بررسی شود تا هرگونه شل‌شدگی یا آسیب زودتر شناسایی گردد.