سنسور اکسیژن کروز ساخت کدام کشور است؟

خواندن این مطلب 8 دقیقه زمان میبرد

سنسور اکسیژن کروز ساخت کدام کشور است؟، سنسور اکسیژن کروز یکی از دستاوردهای مهم صنعت قطعه‌سازی خودرو در ایران است که توسط شرکت صنایع تولیدی کروز (Crouse) به صورت کاملاً بومی طراحی، تولید و عرضه می‌شود.

این سنسور که بخشی حیاتی از سیستم مدیریت موتور الکترونیکی (EMS) به شمار می‌رود، میزان اکسیژن باقی‌مانده در گازهای خروجی اگزوز را اندازه‌گیری کرده و اطلاعات دقیق را به واحد کنترل الکترونیکی (ECU) ارسال می‌نماید. ECU با تحلیل این سیگنال، نسبت هوا به سوخت را به طور لحظه‌ای تنظیم می‌کند تا موتور در محدوده استوکیومتری (۱۴.۷:۱) کار کند؛ این تنظیم دقیق باعث احتراق کامل، کاهش مصرف سوخت، بهبود عملکرد موتور و پایین آمدن سطح آلاینده‌های مضر می‌گردد.

سنسور کروز نه تنها به تنظیم دقیق احتراق کمک می‌کند، بلکه از آسیب به قطعات گران‌قیمت مانند کاتالیزور جلوگیری نموده و خودرو را در شرایط نزدیک به استانداردهای آلایندگی نگه می‌دارد. این قطعه با تمرکز بر شرایط عملیاتی واقعی خودروهای ایرانی (سوخت با کیفیت پایین، ترافیک سنگین، دماهای متغیر) طراحی شده و المنت گرمایشی داخلی آن باعث فعال‌سازی سریع حتی در استارت سرد می‌گردد.

این مقاله به بررسی جامع نحوه عملکرد، مزایای استفاده و نکات کلیدی مرتبط با سنسور اکسیژن کروز می‌پردازد تا مالکان و علاقه‌مندان به تعمیر و نگهداری خودرو بتوانند با آگاهی کامل از این محصول داخلی بهره ببرند و مشکلات رایج مانند افزایش مصرف سوخت، روشن ماندن چراغ چک و افت عملکرد موتور را به طور مؤثر مدیریت کنند. شناخت دقیق این سنسور، گامی مهم در جهت حمایت از تولید ملی و حفظ سلامت فنی خودروهای روزمره ایرانیان است.

فهرست مطالب:

سنسور اکسیژن کروز ساخت کدام کشور است؟
نحوه عملکرد سنسور اکسیژن کروز
مزایای استفاده از سنسور اکسیژن کروز در خودروهای ایرانی

سنسور اکسیژن کروز ساخت کدام کشور است؟

سنسور اکسیژن کروز (با برند Crouse یا CROUSE) یکی از محصولات پرکاربرد در بازار قطعات یدکی خودروهای ایرانی است که اغلب برای خودروهایی مانند پژو ۴۰۵، پارس، سمند، پراید یورو۴، تیبا، ساینا، کوییک و وانت‌های زامیاد (مانند اریسان) استفاده می‌شود. این سنسورها توسط شرکت صنایع تولیدی کروز (معروف به کروز یا Crouse) عرضه می‌شوند که بزرگ‌ترین تولیدکننده قطعات الکترونیکی و برقی خودرو در ایران به شمار می‌رود. کروز به عنوان یکی از قطب‌های اصلی صنعت قطعه‌سازی کشور، سهامدار عمده ایران‌خودرو است و همکاری‌های بین‌المللی با شرکت‌هایی مانند Continental آلمان، Valeo فرانسه و Mando کره جنوبی دارد.

کشور سازنده سنسور اکسیژن کروز ایران است. شرکت کروز خط تولید سنسور اکسیژن را در کارخانه‌های خود در ایران راه‌اندازی کرده و این محصول به صورت بومی تولید می‌شود. این دستاورد نتیجه تلاش‌های طولانی برای داخلی‌سازی قطعات حساس سیستم مدیریت موتور (EMS) است که از سال‌های ۹۱-۹۲ با تمرکز بر دانش فنی نخبگان ایرانی و همکاری با مراکز علمی و پژوهشی آغاز شد. تا پیش از این، سنسور اکسیژن اغلب وارداتی بود (به ویژه از برندهای چینی یا تحت لیسانس)، اما از حدود سال ۱۴۰۱-۱۴۰۲ پروژه تولید انبوه سنسور اکسیژن در کروز به موفقیت رسید و به مرحله تولید گسترده رسید.

این شرکت در سال‌های اخیر اعلام کرده که دانش طراحی، تولید و کالیبراسیون بسیاری از قطعات الکترونیکی موتور را بومی‌سازی کرده و نیاز به واردات برای سنسور اکسیژن و ECU را به حداقل رسانده است. کارخانه‌های کروز (مانند کارخانه ۱ و ۲) دارای بخش‌های تخصصی سنسور، آزمایشگاه و خطوط تولید پیشرفته هستند که سنسور اکسیژن را با استانداردهای مورد نیاز خودروسازان داخلی تولید می‌کنند. این سنسورها اغلب با کدهایی مانند CR39040204 (برای XU7)، CR39066003 (برای TU5) یا CR39080603 (برای زیمنس) شناخته می‌شوند و در بسته‌بندی کروز با لیبل CROUSE عرضه می‌گردند.

نکات کلیدی درباره سنسور اکسیژن کروز

کشور تولید اصلی: ایران (تولید داخل توسط صنایع کروز)
شرکت مادر: صنایع تولیدی کروز (Crouse)، مستقر در ایران
هدف تولید: تامین نیاز خودروسازان داخلی مانند ایران‌خودرو و سایپا در شرایط تحریم
نوع سنسور: معمولاً heated oxygen sensor (با المنت گرمایشی) سازگار با ایسیوهای زیمنس و ساژم
کاربرد رایج: موتورهای XU7، TU5، M15، EF7 و یورو۴ خودروهای ایرانی
مزیت داخلی‌سازی: کاهش وابستگی به واردات، سازگاری بهتر با ECU ایرانی، تامین پایدار در بازار
نشانه اصالت: بسته‌بندی اورجینال کروز، کد محصول CR، لیبل CROUSE و کیفیت ساخت داخلی

در مقایسه با برندهای خارجی مانند NTK ژاپن یا Bosch آلمان که فناوری اصلی سنسور اکسیژن را در اختیار دارند، سنسور کروز تحت دانش بومی و با تمرکز بر نیازهای خودروهای ایرانی تولید می‌شود. این محصول اغلب به عنوان گزینه اقتصادی و سازگار در بازار پس از فروش استفاده می‌گردد و در بسیاری از موارد عملکرد مناسبی در تنظیم نسبت سوخت و هوا، کاهش مصرف و کنترل آلایندگی نشان می‌دهد. با این حال، کیفیت نهایی به رعایت استانداردهای تولید و مواد اولیه بستگی دارد و توصیه می‌شود از فروشندگان معتبر خریداری شود تا از اصالت کالا اطمینان حاصل گردد.

نحوه عملکرد سنسور اکسیژن کروز

سنسور اکسیژن کروز که توسط شرکت صنایع تولیدی کروز در ایران طراحی و تولید می‌شود، بخشی از سیستم مدیریت موتور الکترونیکی (EMS) خودروهای داخلی است و عملکرد آن بر پایه فناوری استاندارد سنسورهای لامبدا قرار دارد. این سنسور میزان اکسیژن باقی‌مانده در گازهای خروجی اگزوز را اندازه‌گیری می‌کند تا واحد کنترل الکترونیکی (ECU) بتواند نسبت هوا به سوخت را به طور لحظه‌ای در محدوده استوکیومتری (تقریباً ۱۴.۷ قسمت هوا به ۱ قسمت بنزین) حفظ نماید. این نسبت ایده‌آل برای احتراق کامل ضروری است و هر انحرافی از آن باعث افزایش مصرف سوخت، تولید آلاینده‌های بیشتر یا ناپایداری عملکرد موتور می‌گردد.

عنصر اصلی سنسور اکسیژن کروز از سرامیک زیرکونیا ساخته شده که در دماهای بالا (معمولاً بالای ۳۰۰ درجه سانتی‌گراد) به یون اکسیژن رسانا می‌شود. وقتی گازهای اگزوز از اطراف الکترود خارجی سنسور عبور می‌کنند، تفاوت غلظت اکسیژن بین گازهای خروجی و هوای محیط خارجی باعث ایجاد اختلاف پتانسیل الکتریکی می‌گردد.

این ولتاژ خروجی بین حدود ۰.۱ تا ۰.۹ ولت نوسان دارد؛ ولتاژ پایین نشان‌دهنده مخلوط فقیر (اکسیژن زیاد و سوخت کم) و ولتاژ بالا بیانگر مخلوط غنی (اکسیژن کم و سوخت زیاد) است. در شرایط احتراق بهینه، ولتاژ سنسور با فرکانس مشخصی حول نقطه ۰.۴۵ ولت نوسان می‌کند و ECU این سیگنال را برای تنظیم پاشش سوخت توسط انژکتورها تفسیر می‌نماید.

سنسورهای کروز معمولاً از نوع heated oxygen sensor هستند و دارای المنت گرمایشی داخلی می‌باشند. این المنت باعث می‌شود سنسور حتی در شرایط استارت سرد، دمای پایین موتور یا رانندگی کوتاه‌مدت شهری، سریع به دمای کاری برسد و سیگنال دقیق ارسال کند.

بدون این گرمایش، ECU مجبور به استفاده از حالت مدار باز (open loop) می‌شود که در آن سوخت بیشتری تزریق می‌گردد و مصرف سوخت افزایش می‌یابد. طراحی المنت گرمایشی در سنسور کروز با توجه به شرایط آب‌وهوایی متنوع ایران و کیفیت سوخت رایج، به گونه‌ای انجام شده که زمان فعال‌سازی سنسور را به حداقل برساند و موتور زودتر به مدار بسته (closed loop) وارد شود.

در خودروهای مجهز به دو سنسور اکسیژن، سنسور upstream (بالا) قبل از کاتالیزور نصب شده و نقش اصلی تنظیم نسبت سوخت و هوا را بر عهده دارد. این سنسور نوسانات سریع و گسترده ولتاژ را تولید می‌کند تا ECU بتواند به تغییرات لحظه‌ای واکنش نشان دهد. سنسور downstream (پایین) بعد از کاتالیزور قرار می‌گیرد و نوسانات بسیار آرام‌تری نشان می‌دهد زیرا کاتالیزور گازها را تصفیه کرده و نوسانات را کاهش می‌دهد. ECU با مقایسه سیگنال این دو سنسور، کارایی مبدل کاتالیستی را ارزیابی می‌کند و در صورت کاهش عملکرد کاتالیزور، کد خطای مربوطه را ثبت می‌نماید.

سنسور اکسیژن کروز با تمرکز بر سازگاری با ایسیوهای رایج در خودروهای ایرانی مانند زیمنس، ساژم و بوش طراحی شده و فرکانس نوسان ولتاژ آن با نیازهای این ECUها همخوانی دارد. این سازگاری باعث می‌شود سنسور بدون ایجاد کد خطای اضافی یا نیاز به تنظیمات ویژه، عملکرد موتور را پایدار نگه دارد.

مواد استفاده‌شده در پوشش الکترودها و بدنه سنسور نیز به گونه‌ای انتخاب شده که مقاومت مناسبی در برابر ناخالصی‌های سوخت، روغن‌سوزی و حرارت شدید موتورهای داخلی نشان دهد. در نتیجه، سنسور کروز نه تنها نسبت سوخت و هوا را تنظیم می‌کند، بلکه به کاهش آلاینده‌ها، بهبود شتاب‌گیری و پایداری دور موتور کمک می‌نماید. عملکرد دقیق این سنسور در طولانی‌مدت از آسیب حرارتی به کاتالیزور جلوگیری کرده و خودرو را در شرایط نزدیک به استانداردهای آلایندگی نگه می‌دارد.

مزایای استفاده از سنسور اکسیژن کروز در خودروهای ایرانی

سنسور اکسیژن کروز به عنوان یک محصول کاملاً داخلی، مزایای متعددی برای خودروهای ایرانی مانند پژو ۴۰۵، سمند، پراید یورو۴، تیبا، ساینا و وانت‌های زامیاد ارائه می‌دهد. یکی از مهم‌ترین مزایا، سازگاری کامل با ایسیوهای رایج در بازار ایران مانند زیمنس و ساژم است. این سنسورها به گونه‌ای کالیبره شده‌اند که سیگنال ولتاژ و فرکانس نوسان آن‌ها دقیقاً با نقشه‌های سوخت‌رسانی ECUهای داخلی همخوانی دارد و بدون نیاز به ریمپ یا تغییرات نرم‌افزاری، عملکرد موتور را به حالت بهینه بازمی‌گرداند. این ویژگی باعث می‌شود پس از تعویض، چراغ چک به طور پایدار خاموش بماند و کد خطای جدیدی ایجاد نشود.

تولید داخل بودن سنسور کروز امکان دسترسی سریع و پایدار به قطعه را در شرایط مختلف بازار فراهم می‌کند. در مقایسه با برندهای وارداتی که ممکن است در زمان تحریم یا نوسانات ارزی کمیاب شوند، سنسور کروز زنجیره تامین مطمئنی دارد و خودروسازان و تعمیرکاران می‌توانند به راحتی به آن دسترسی پیدا کنند. این امر به ویژه در خودروهایی که روزانه تعداد زیادی از آن‌ها در جاده‌های ایران تردد می‌کنند، اهمیت زیادی دارد زیرا خرابی سنسور اکسیژن یکی از دلایل شایع روشن شدن چراغ چک و افزایش مصرف سوخت است.

سنسور کروز با توجه به شرایط عملیاتی خودروهای ایرانی طراحی شده است. سوخت‌های با کیفیت پایین، ترافیک سنگین، استارت‌های مکرر سرد و گرم و دماهای متغیر فصلی، فشار زیادی به سنسور وارد می‌کنند. مواد سرامیکی و پوشش‌های محافظتی استفاده‌شده در این سنسور، مقاومت مناسبی در برابر این عوامل نشان می‌دهد و عمر مفید آن را در مقایسه با برخی محصولات غیراصل افزایش می‌دهد. المنت گرمایشی داخلی نیز با سرعت مناسبی سنسور را فعال می‌کند که در زمستان‌های سرد یا رانندگی کوتاه‌مدت شهری، موتور را زودتر به مدار بسته می‌رساند و از مصرف سوخت اضافی جلوگیری می‌نماید.

استفاده از سنسور کروز به تنظیم دقیق نسبت سوخت و هوا کمک می‌کند و در نتیجه مصرف سوخت را بهینه می‌سازد، شتاب‌گیری موتور را بهبود می‌بخشد و دور درجا را پایدار نگه می‌دارد. این تنظیم دقیق از احتراق ناقص جلوگیری کرده و آلاینده‌های خروجی را کاهش می‌دهد که این موضوع در تست‌های معاینه فنی و رعایت استانداردهای آلایندگی اهمیت زیادی دارد. همچنین، عملکرد صحیح سنسور از مخلوط غنی طولانی‌مدت جلوگیری می‌کند و در نتیجه حرارت بیش از حد به کاتالیزور وارد نمی‌شود، که این امر عمر مفید مبدل کاتالیستی را افزایش می‌دهد و از هزینه‌های تعمیرات سنگین بعدی پیشگیری می‌نماید.