چقدر ضد یخ در ساینا بریزیم؟

چه مقدار ضد یخ در ساینا بریزیم؟

خواندن این مطلب 8 دقیقه زمان میبرد

چقدر ضد یخ در ساینا بریزیم؟، ساینا با موتور M15 یکی از خودروهای حساس سایپا به سیستم خنک‌کننده است. فقط ۵۰۰ سی‌سی کمبود ضد یخ یا استفاده از نسبت اشتباه می‌تواند در عرض چند دقیقه واشر سرسیلندر را بسوزاند، سرسیلندر را ترک بدهد یا واترپمپ را خراب کند.

ظرفیت کل سیستم خنک‌کننده ساینا فقط حدود ۵٫۵ لیتر است و همین مقدار کم باعث می‌شود هر اشتباه خیلی سریع خودش را نشان بدهد. در این مقاله به زبان کاملاً ساده و عملی به شما می‌گوییم دقیقاً چند لیتر ضد یخ باید بخرید، چه نسبتی بریزید، چه نوع ضد یخی مجاز است، چطور هواگیری درست انجام دهید و از کدام برندها استفاده کنید تا موتور ساینا تا آخرین روز عمرش جوش نیاورد و واشر نسوزاند.

فهرست مطالب:

چقدر ضد یخ در ساینا بریزیم؟
اشتباهات مرگبار هنگام ریختن ضد یخ در ساینا که موتور را نابود می‌کند
بهترین برندهای ضد یخ برای ساینا + ترفندهای نگهداری طولانی‌مدت سیستم خنک‌کننده
علائم هشداردهنده که نشان می‌دهد ضد یخ ساینا کم شده یا خراب است (قبل از سوختن واشر سرسیلندر)

چقدر ضد یخ در ساینا بریزیم؟

ساینا یکی از اقتصادی‌ترین سدان‌های سایپا است که بر پایه پلتفرم X200 (مشابه تیبا و پراید) ساخته شده و سیستم خنک‌کننده آن بسیار حساس به مقدار و نوع مایع است. اشتباه در ریختن ضد یخ می‌تواند به سرعت باعث جوش آوردن موتور، سوختن واشر سرسیلندر یا خرابی واترپمپ شود. ظرفیت کل سیستم خنک‌کننده ساینا (از رادیاتور تا بلوک موتور، بخاری و مخزن انبساط) حدود ۵٫۵ لیتر است، اما بسته به مدل و آپشن‌ها (مثل کولر یا دوگانه‌سوز) کمی متفاوت است. سایپا در دفترچه راهنما نسبت ۵۰٪ ضد یخ + ۵۰٪ آب مقطر را توصیه می‌کند تا هم در سرما یخ‌زدگی نداشته باشید و هم در گرما نقطه جوش بالا برود.

ظرفیت دقیق سیستم خنک‌کننده ساینا

ساینا معمولی (دستی، بدون کولر): ۵٫۳ تا ۵٫۵ لیتر
ساینا S (با کولر و آپشن‌های بیشتر): ۵٫۵ تا ۵٫۷ لیتر
ساینا دوگانه‌سوز (X200 یا M15): ۵٫۸ تا ۶ لیتر (به خاطر فشار بالاتر در حالت گاز)

بنابراین برای پر کردن کامل سیستم (بعد از تخلیه یا شستشو)، حدود ۵٫۵ لیتر مایع کل (ضد یخ رقیق‌شده + آب مقطر) نیاز دارید.

مقدار استاندارد ضد یخ خالص

توصیه سایپا: نسبت ۵۰٪ ضد یخ + ۵۰٪ آب مقطر → یعنی ۲٫۷۵ لیتر ضد یخ خالص + ۲٫۷۵ لیتر آب مقطر

این نسبت:

در زمستان تا منفی ۳۷ درجه محافظت می‌کند.
در تابستان نقطه جوش را تا ۱۰۸–۱۱۰ درجه بالا می‌برد.
با موتور M15 (۸۷ اسب بخار) کاملاً سازگار است و رسوب نمی‌زند.

تنظیم بر اساس شرایط آب و هوایی ایران

مناطق معتدل (تهران، اصفهان، مشهد): ۵۰٪ (۲٫۷۵ لیتر ضد یخ)
مناطق سردسیر (اردبیل، تبریز، شهرکرد): ۶۰٪ ضد یخ → ۳٫۳ لیتر ضد یخ + ۲٫۲ لیتر آب (حفاظت تا منفی ۵۲ درجه)
مناطق گرمسیر (اهواز، بندرعباس، یزد): همچنان ۵۰٪ کافی؛ بیشتر از ۶۰٪ نریزید چون حرارت را بدتر منتقل می‌کند.

نکته مهم: هرگز بیش از ۷۰٪ ضد یخ خالص نریزید؛ ویسکوزیته بالا می‌شود و پمپ آب فشار می‌آورد.

نوع ضد یخ مجاز برای ساینا

ساینا (همه مدل‌ها تا ۱۴۰۴) فقط با ضد یخ روغنی سبز یا آبی (IAT) سازگار است. ضد یخ قرمز اسیدی (OAT) برای ساینا ممنوع است و باعث رسوب ژله‌ای در کانال‌های آلومینیومی و واترپمپ می‌شود. برندهای پیشنهادی: بهران پلار، ایساکو سبز، کاسپین یا نفت پارس (هر کدام ۴ لیتری حدود ۲۵۰–۳۵۰ هزار تومان).

روش عملی جبرا3ن کمبود یا پر کردن کامل

۱. موتور کاملاً سرد (حداقل ۶ ساعت خاموش). ۲. پیچ تخلیه رادیاتور را باز کنید تا مایع قدیمی خارج شود. ۳. مخلوط آماده (۵۰٪ ضد یخ + ۵۰٪ آب مقطر) بریزید: ابتدا ۳ لیتر، سپس موتور را ۱۰–۱۵ دقیقه درجا کار دهید (بخاری روی حداکثر). ۴. هواگیری: شیلنگ بخاری را باز کنید، جلوی ماشین را بالا ببرید و گاز دهید تا حباب‌ها خارج شوند. ۵. سطح مخزن انبساط را به MAX برسانید و بعد از یک دور رانندگی دوباره چک کنید (معمولاً ۲۰۰–۵۰۰ سی‌سی کم می‌کند).

اگر فقط کمبود دارید: مخلوط را کم‌کم اضافه کنید تا به خط MAX برسد (معمولاً ۵۰۰–۸۰۰ سی‌سی).

با این مقدار دقیق (۲٫۷۵ لیتر ضد یخ + ۲٫۷۵ لیتر آب مقطر) و تعویض هر ۲ سال، موتور ساینا تا ۲۰۰–۳۰۰ هزار کیلومتر بدون مشکل کار می‌کند. همیشه از آب مقطر استفاده کنید؛ آب شیر رسوب می‌زند و رادیاتور را مسدود می‌کند.

اشتباهات مرگبار هنگام ریختن ضد یخ در ساینا که موتور را نابود می‌کند

ساینا با اینکه خودرویی ساده به نظر می‌رسد، اما موتور M15 آن نسبت به ضد یخ فوق‌العاده حساس است و اشتباهات رایج رانندگان ایرانی هر سال هزاران موتور ساینا را به اورهال می‌کشاند.

استفاده از ضد یخ قرمز یا اسیدی به جای سبز

خیلی از مالکان ساینا فکر می‌کنند ضد یخ قرمز «بهتر و جدیدتر» است و یک گالن قرمز می‌ریزند. بعد از ۲–۳ ماه رسوب ژله‌ای قهوه‌ای تمام کانال‌های بلوک و رادیاتور را می‌بندد، ترموستات گیر می‌کند و واشر سرسیلندر در عرض چند دقیقه می‌سوزد. این اشتباه مخصوصاً در ساینا S و اتوماتیک که موتور داغ‌تری دارد، فاجعه‌بار است.

ریختن آب شیر به جای آب مقطر

۹۵ درصد رانندگان ساینا وقتی ضد یخ کم می‌شود، مستقیم آب شیر می‌ریزند. املاح کلسیم و منیزیم آب شیر در کمتر از ۶ ماه رسوب سفیدرنگ (مثل جرم کتری) در پره‌های رادیاتور و کانال‌های بلوک می‌سازد. در گرمای تابستان این رسوب مسیر آب را تنگ می‌کند و موتور حتی در سرعت ۸۰ کیلومتر جوش می‌آورد.

پر کردن بیش از حد یا بدون هواگیری

بعضی‌ها مخزن انبساط را تا لبریز پر می‌کنند. با گرم شدن موتور، مایع منبسط می‌شود و از سوپاپ درپوش بیرون می‌زند. بعد از چند بار، سطح واقعی پایین می‌آید و هوا وارد سیستم می‌شود. هواگیری ناقص = کیسه هوا پشت سیلندر ۴ = ترک سرسیلندر در کمتر از یک ماه.

ضد یخ ۱۰۰ درصد خالص بدون رقیق کردن

خیلی‌ها یک گالن ۴ لیتری را کامل خالی می‌کنند توی رادیاتور. ضد یخ خالص انتقال حرارت بسیار ضعیف‌تری دارد و در تابستان موتور خیلی زودتر داغ می‌کند. در ساینا دوگانه‌سوز که در حالت گاز داغ‌تر است، این اشتباه مستقیماً به یاتاقان زدن منجر می‌شود.

بهترین برندهای ضد یخ برای ساینا + ترفندهای نگهداری طولانی‌مدت سیستم خنک‌کننده

ساینا فقط با ضد یخ روغنی (IAT) کار می‌کند و انتخاب برند درست می‌تواند عمر موتور را تا دو برابر افزایش دهد.

ضد یخ‌های ایرانی اصل و مطمئن برای ساینا

بهران پلار سبز، نفت پارس سوپر پلار سبز، کاسپین سبز، فیروزگام گام سبز و ایساکو سبز جزو بهترین گزینه‌های داخلی هستند. همه این‌ها استاندارد IAT دارند، سیلیکات و فسفات مناسب موتور M15 دارند و تا منفی ۳۷ درجه با نسبت ۵۰٪ محافظت می‌کنند. گالن ۴ لیتری این برندها کاملاً برای دو بار پر کردن ساینا کافی است.

ضد یخ‌های خارجی که در ایران موجودند و ارزش دارند

لیکوی مولی سبز قدیمی، توتال کوولف سبز، کاسترول Radicool سبز و پرولوب سبز آلمانی از بهترین وارداتی‌ها هستند. این‌ها کیفیت بسیار بالایی دارند و تا ۳–۴ سال بدون افت کیفیت کار می‌کنند، اما برای ساینا معمولی معمولاً نیازی به این هزینه بالا نیست.

نشانه‌های ضد یخ تقلبی که نباید بخرید

رنگ خیلی جیغ و غیرطبیعی، بوی تند شیمیایی یا آمونیاک، کف کردن زیاد هنگام تکان دادن، قیمت غیرعادی پایین، نداشتن هولوگرام و تاریخ تولید/انقضا. این تقلبی‌ها فقط اتیلن گلیکول رقیق‌شده با رنگ هستند و هیچ افزودنی ضدخوردگی ندارند؛ بعد از ۶ ماه رادیاتور ساینا پر از زنگار می‌شود.

برنامه نگهداری حرفه‌ای برای اینکه تا ۴۰۰ هزار کیلومتر جوش نیاورید

هر ۶ ماه سطح مخزن انبساط را چک کنید و اگر کدر یا قهوه‌ای شده، فوراً تعویض کنید. هر ۲ سال یا حداکثر ۵۰ هزار کیلومتر کل سیستم را کامل تخلیه و با ۲٫۷۵ لیتر ضد یخ سبز + ۲٫۷۵ لیتر آب مقطر پر کنید. هر سال تسمه تایم و واترپمپ را بررسی کنید؛ خرابی واترپمپ شایع‌ترین علت جوش آوردن ساینا است. در تابستان یک بطری آب مقطر + ۳۰۰ سی‌سی ضد یخ همراه داشته باشید تا اگر آمپر بالا رفت، سریع جبران کنید. پره‌های رادیاتور را هر ۶ ماه با باد تمیز کنید تا موتور کمتر داغ شود.

با همین روش‌های ساده، خیلی از سایناهای تاکسی در شهرستان‌ها به کارکرد ۴۵۰–۵۵۰ هزار کیلومتر رسیده‌اند و هنوز سرسیلندر باز نکرده‌اند.

علائم هشداردهنده که نشان می‌دهد ضد یخ ساینا کم شده یا خراب است (قبل از سوختن واشر سرسیلندر)

موتور M15 ساینا نشانه‌های بسیار واضحی می‌دهد وقتی ضد یخ کم یا بی‌کیفیت شده است؛ اگر این علائم را بشناسید، می‌توانید با یک گالن ضد یخ جلوی فاجعه را بگیرید.

اولین و شایع‌ترین علامت، بالا رفتن آرام عقربه آمپر در ترافیک یا سربالایی است. اگر قبلاً آمپر همیشه روی یک‌چهارم یا کمتر می‌ماند و حالا به نصف یا بیشتر می‌رسد، یعنی یا سطح ضد یخ پایین آمده یا غلظتش افت کرده و دیگر نمی‌تواند حرارت را خوب منتقل کند. علامت دوم، صدای جوشیدن آرام یا «قل‌قل» از مخزن انبساط بعد از خاموش کردن موتور است؛ این یعنی نقطه جوش مایع پایین آمده و بخار تشکیل می‌شود.

سومین نشانه، تغییر رنگ ضد یخ به قهوه‌ای، زنگ‌زده یا کدر شدن آن است. اگر درب مخزن انبساط را باز کنید و مایع دیگر شفاف و سبز خوش‌رنگ نیست، یعنی افزودنی‌های ضدخوردگی تمام شده و زنگ‌زدگی داخل بلوک و رادیاتور شروع شده. چهارمین علامت، کم شدن سریع سطح مخزن انبساط بدون نشتی خارجی است؛ یعنی ضد یخ به خاطر گرما و فشار از سوپاپ درپوش یا جاهای دیگر بیرون می‌زند.

پنجمین و خطرناک‌ترین نشانه، روشن شدن چراغ چک موتور همراه با کد خطای P0118 یا P0117 (مشکل سنسور دمای آب) است که معمولاً به خاطر کثیف شدن سنسور توسط رسوبات ضد یخ خراب رخ می‌دهد. در این مرحله واشر سرسیلندر در حال سوختن است و معمولاً بوی شیرین ضد یخ داخل کابین یا دود سفید کم‌رنگ از اگزوز هم اضافه می‌شود.

اگر هر کدام از این علائم را دیدید، فوراً ماشین را خاموش کنید، صبر کنید کاملاً سرد شود و سطح و رنگ ضد یخ را چک کنید. در ۹۵ درصد موارد با تخلیه کامل سیستم و پر کردن دوباره با ۲٫۷۵ لیتر ضد یخ سبز اصل + ۲٫۷۵ لیتر آب مقطر، موتور نجات پیدا می‌کند. نادیده گرفتن این هشدارها یعنی اورهال حتمی در کمتر از یک هفته. خیلی از رانندگان ساینا تا همین مرحله صبر می‌کنند و بعد با هزینه سنگین سرسیلندر را باز می‌کنند، در حالی که با ۳۰۰–۴۰۰ هزار تومان ضد یخ و چند ساعت کار می‌شد جلوی همه چیز را گرفت.