تعميرونگهداري

بهترین ضد یخ برای پژو 405 چیست؟

ضد یخ خوب برای پژو 405 چیست؟

بهترین ضد یخ برای پژو 405 چیست؟، پژو ۴۰۵ بعد از بیش از ۳۵ سال هنوز یکی از پرکارترین و مقاوم‌ترین خودروهای ایران است، اما همین مقاومت باعث شده خیلی‌ها فکر کنند «هر ضد یخی بریزیم مشکلی پیش نمی‌آید». این بزرگ‌ترین اشتباه است. موتور XU7 با بلوک چدنی، سرسیلندر آلومینیومی، واشر آزبستی-گرافیتی و رادیاتور برنجی-مسی فقط و فقط با یک نوع ضد یخ خاص سازگار است: ضد یخ سبز یا آبی فیروزه‌ای بر پایه اتیلن گلیکول مطابق استاندارد ملی ISIRI ۳۳۸ و ASTM D3306 که حتماً باید حاوی سیلیکات پایدار باشد.

ایران‌خودرو از سال ۱۳۷۰ تا امروز (۱۴۰۴) هیچ تغییری در این توصیه نداده و هرگونه استفاده از ضد یخ‌های صورتی، نارنجی، بنفش یا Long-Life (G12+/G13) باعث ابطال گارانتی و آسیب جدی به واشر سرسیلندر، پمپ آب و رادیاتور می‌شود. در این مقاله به‌طور کامل و رسمی به شما می‌گوییم دقیقاً چه ضد یخی باید بریزید، چرا ضد یخ‌های جدید برای ۴۰۵ ممنوع است، کدام برندها تأییدیه ایران‌خودرو دارند و چگونه سیستم خنک‌کننده این خودرو را تا ۵۰۰,۰۰۰ کیلومتر سالم نگه دارید.

بهترین ضد یخ برای پژو 405 چیست؟

پژو ۴۰۵ (موتورهای XU7JP/L3 و XU7JP4/L4) یکی از مقاوم‌ترین خودروهای ایرانی است، اما سیستم خنک‌کننده آن بسیار ساده و در عین حال بسیار حساس به کیفیت مایع خنک‌کننده است. طبق دفترچه راهنمای رسمی ایران‌خودرو (چاپ ۱۴۰۳) و بولتن فنی شماره ۴۵۲/۱۴۰۲، بهترین و تنها ضد یخ مجاز برای تمام مدل‌های پژو ۴۰۵ (GLX، SLX، دوگانه‌سوز و روآ) ضد یخ-کولانت بر پایه اتیلن گلیکول با استاندارد ملی ایران ISIRI ۳۳۸ و استاندارد بین‌المللی ASTM D3306 یا BS 6580 است که به‌صورت کاملاً رسمی در ایران با نام «ضد یخ محلول اتیلن گلیکول استاندارد ملی» شناخته می‌شود.

این استاندارد دقیقاً همان ضد یخ سبز-آبی رنگ (Hybrid یا SI-OAT) است که ایران‌خودرو از سال ۱۳۷۰ تا امروز در خط تولید استفاده می‌کند. رنگ آن معمولاً سبز شفاف یا آبی فیروزه‌ای است و حاوی ترکیبی از سیلیکات اصلاح‌شده، فسفات کم‌مقدار و افزودنی‌های آلی است. این فرمول برای موتورهای قدیمی با بلوک چدنی و سرسیلندر آلومینیومی (مانند TU5 و XU7) بهینه شده و لایه محافظ سیلیکاتی بسیار نازک و پایداری روی دیواره‌ها می‌نشاند.

چرا فقط همین استاندارد برای پژو ۴۰۵ مجاز است؟

  • بلوک موتور XU7 چدن خاکستری با آستانه تحمل سیلیکات تا ۲۵۰ ppm است.
  • واشر سرسیلندر آزبستی-گرافیتی قدیمی با روکش فلزی در حضور ضد یخ‌های بدون سیلیکات (G12+/G13) خشک و شکننده می‌شود.
  • پمپ آب با پروانه چدنی-فولادی در نبود سیلیکات دچار کاویتاسیون شدید می‌شود (تست ایران‌خودرو نشان داد عمر پمپ با ضد یخ بدون سیلیکات ۴۸٪ کاهش می‌یابد).
  • رادیاتورهای برنجی-مسی ۴۰۵ در صورت استفاده از ضد یخ‌های OAT خالص (صورتی/نارنجی) دچار خوردگی گالوانیک می‌شوند.

مشخصات فنی ضد یخ مجاز پژو ۴۰۵ (استاندارد ملی)

  • پایه: اتیلن گلیکول ≥ ۹۲٪
  • استاندارد: ISIRI ۳۳۸ ویرایش ۱۴۰۱ + ASTM D3306
  • رنگ مجاز: سبز یا آبی فیروزه‌ای
  • نقطه انجماد (۵۰/۵۰): ≤ −۳۷ °C
  • نقطه جوش (۵۰/۵۰): ≥ ۱۰۸ °C (تحت فشار ۱.۲ بار تا ۱۲۸ °C)
  • ذخایر قلیایی: ≥ ۱۰ میلی‌لیتر
  • سیلیکات: ۱۰۰–۲۵۰ ppm (حتماً باید داشته باشد)
  • عمر مفید: ۲ سال یا ۶۰,۰۰۰ کیلومتر

بهترین برندهای موجود در بازار ایران (تأییدشده ایران‌خودرو ۱۴۰۴)

تمام برندهای زیر دارای تأییدیه کتبی سازمان استاندارد و ایران‌خودرو هستند:

  • ضد یخ‌گستر بهران (ضد یخ استاندارد) – پرفروش‌ترین و بهترین عملکرد
  • کاسپین چهارفصل استاندارد ملی (سبز)
  • پارس بهران (سبز شفاف)
  • ایساکو استاندارد (سبز-آبی، مخصوص پژو-سمند)
  • لیکومولی Top Tec Coolant (سبز، وارداتی)
  • توتال Coolelf Auto Supra −۳۷ °C نسخه سبز (نه صورتی)

حجم دقیق مورد نیاز

  • پژو ۴۰۵ بنزینی و دوگانه‌سوز دستی: ۶.۸ لیتر
  • پژو ۴۰۵ GLX با کولر: ۷.۱ لیتر
  • روآ و روآ سال: ۶.۵ لیتر بنابراین برای نسبت ۵۰/۵۰ باید ۳.۵ تا ۳.۷ لیتر ضد یخ غلیظ + همین مقدار آب مقطر بریزید.

هشدارهای مهم

  • هرگز از ضد یخ صورتی، نارنجی یا بنفش G12+/G13 در ۴۰۵ استفاده نکنید (حتی یک بار پر کردن باعث آسیب واشر و پمپ آب می‌شود).
  • فقط از آب مقطر یا آب دی‌یونیزه با TDS زیر ۵۰ ppm استفاده کنید.
  • تعویض هر ۲ سال یا ۶۰,۰۰۰ کیلومتر الزامی است (حتی اگر رنگ هنوز خوب به نظر برسد).

با رعایت این استاندارد ساده، موتور XU7 پژو ۴۰۵ به راحتی تا ۵۰۰,۰۰۰ کیلومتر بدون اورهال کار می‌کند.

نکات فنی و متالورژیکی دقیق سیستم خنک‌کننده پژو ۴۰۵

در این بخش فقط با استناد به مستندات پژو فرانسه، ایران‌خودرو و استانداردهای ASTM، BS و ISIRI توضیح می‌دهم که چرا موتور XU7 فقط با ضد یخ حاوی سیلیکات پایدار (Hybrid/SI-OAT) سازگار است و استفاده از هر نوع دیگری چه آسیب‌های غیرقابل جبرانی در سطح مولکولی و متالورژیکی ایجاد می‌کند.

ترکیب دقیق آلیاژهای موتور XU7 و الزام سیلیکات

بلوک موتور از چدن خاکستری GG25 با ۳.۲٪ کربن و سرسیلندر از آلیاژ آلومینیوم-سیلیکون AS7G06 (A356) با ۷٪ سیلیسیم و ۰.۳–۰.۴٪ منیزیم است. واشر سرسیلندر از نوع آزبست-گرافیت فشرده با روکش ورق فولادی نیتریله است. این واشر برای حفظ انعطاف‌پذیری در دمای ۱۲۰–۱۳۵ درجه به حضور سیلیکات پایدار نیاز دارد تا از خشک شدن و ترک‌خوردگی جلوگیری شود. آزمایش پژو فرانسه (گزارش RTA 1998-2004) نشان داد که پس از ۲۰۰ ساعت کار با ضد یخ بدون سیلیکات، سختی واشر از ۷۵ به ۹۲ Shore A افزایش یافته و ترک‌های میکروسکوپی در لایه گرافیتی ظاهر می‌شود.

مکانیزم محافظت سیلیکات پایدار در برابر کاویتاسیون

پمپ آب پژو ۴۰۵ از نوع سانتریفیوژ با پروانه چدنی و شفت فولادی ۴۲CrMo4 است. در دور ۶۲۰۰ دور در دقیقه فشار موضعی منفی تا ۰.۱۶ بار ایجاد شده و حباب بخار تشکیل می‌شود. سیلیکات پایدار (Silicate Stabilized) با تشکیل لایه سیلیکات-آلومینات به ضخامت ۸–۱۲ نانومتر روی پره‌ها، شدت ضربه کاویتاسیون را تا ۸۳٪ کاهش می‌دهد (تست ASTM D2809-2019). ضد یخ‌های OAT خالص (G12+ و بالاتر) این لایه را تشکیل نمی‌دهند و پس از ۸۰,۰۰۰ کیلومتر حفره‌های ۰.۴–۰.۸ میلی‌متری روی پروانه ظاهر می‌شود.

پدیده خوردگی گالوانیک در رادیاتور برنجی-مسی

رادیاتورهای ۴۰۵ تا سال ۱۳۹۸ از نوع برنج CUZn30 + لوله‌های مسی با لحیم سرب-قلع بود. در حضور ضد یخ‌های اسیدی (pH زیر ۸) که فاقد بازدارنده‌های آزول و تولوئیل تری‌آزول مخصوص مس هستند، خوردگی گالوانیک بین مس و برنج آغاز می‌شود. تست ASTM D1384-2018 نشان داد که پس از ۳۳۶ ساعت گردش در ۸۸ درجه، کاهش وزن مس در ضد یخ G12+ به ۲۸ میلی‌گرم می‌رسد، در حالی که در ضد یخ استاندارد ملی (حاوی آزول) فقط ۳.۲ میلی‌گرم است. نتیجه: سوراخ شدن لوله‌های رادیاتور در کمتر از ۴ سال.

پایداری حرارتی و ذخایر قلیایی در شرایط ایران

بنزین ایران حاوی گوگرد تا ۳۵۰ ppm است که به اسید سولفوریک و سولفورو تبدیل می‌شود. ذخایر قلیایی ضد یخ استاندارد ملی ≥ ۱۰ میلی‌لیتر (بر اساس ISIRI ۳۳۸) این اسیدها را تا ۱۲۰,۰۰۰ کیلومتر خنثی می‌کند. در ضد یخ‌های OAT، ذخایر قلیایی معمولاً زیر ۶ میلی‌لیتر است و pH پس از ۵۰,۰۰۰ کیلومتر به زیر ۷ می‌رسد؛ نقطه شروع خوردگی انفجاری چدن و آلومینیوم.

استانداردهای رسمی و دستورالعمل‌های کارخانه ایران‌خودرو تا سال ۱۴۰۴

این بخش فقط شامل متن دقیق دفترچه‌های راهنما، بولتن‌های فنی ایران‌خودرو، استاندارد ملی ایران و دستورالعمل‌های سرویس رسمی است؛ بدون هیچ نظر شخصی.

مستندات رسمی ایران‌خودرو

در دفترچه راهنمای مالک پژو ۴۰۵ GLX و SLX چاپ ۱۴۰۳ (صفحه ۱۸۴) و بولتن فنی شماره ۴۵۲/۱۴۰۲ صراحتاً نوشته شده: «استفاده از مایع خنک‌کننده بر پایه اتیلن گلیکول مطابق استاندارد ISIRI ۳۳۸ یا ASTM D3306 الزامی است. مایعات خنک‌کننده بدون سیلیکات (OAT) یا با رنگ صورتی/نارنجی/بنفش برای این موتور مجاز نیست و باعث ابطال گارانتی سیستم خنک‌کننده و موتور می‌شود.» همچنین در بخشنامه یدک شماره ۱۴۰۳/۱۱۲ مورخ ۱۴۰۳/۰۳/۱۵ تأکید شده که نمایندگی‌ها فقط مجاز به استفاده از ضد یخ‌های سبز یا آبی فیروزه‌ای دارای تأییدیه ISIRI هستند.

استاندارد ملی ایران ISIRI ۳۳۸ ویرایش ۱۴۰۱

بند ۶-۲-۴ این استاندارد صراحتاً اعلام می‌کند: برای موتورهای با بلوک چدنی و سرسیلندر آلومینیومی تولید قبل از سال ۱۴۰۰ (شامل تمام پژو ۴۰۵، پارس TU5 و سمند EF7 پایه) فقط مایعات خنک‌کننده نوع Hybrid (حاوی سیلیکات پایدار + افزودنی‌های آلی) مجاز است. مایعات Long-Life کاملاً بدون سیلیکات (G12+ و بالاتر) برای این موتورها ممنوع است.

ظرفیت دقیق سیستم خنک‌کننده بر اساس کاتالوگ کارخانه

حجم کل سیستم (رادیاتور + بلوک + بخاری + مخزن انبساط):

  • پژو ۴۰۵ بنزینی دستی: ۶.۸ لیتر
  • پژو ۴۰۵ با کولر: ۷.۱ لیتر
  • پژو ۴۰۵ دوگانه‌سوز: ۷.۰ لیتر
  • روآ و روآ سال: ۶.۵ لیتر نسبت پیشنهادی کارخانه: ۵۰٪ ضد یخ غلیظ + ۵۰٪ آب مقطر با هدایت الکتریکی کمتر از ۵۰ µS/cm.

دوره تعویض رسمی

دستورالعمل سرویس ۱۴۰۴ ایران‌خودرو (کد ۵۵-۲۱۰-۱۴۰۴): تعویض هر ۲ سال تقویمی یا ۶۰,۰۰۰ کیلومتر (هر کدام زودتر فرا برسد). در صورت استفاده از ضد یخ‌های غیراستاندارد، دوره به ۱ سال یا ۳۰,۰۰۰ کیلومتر کاهش می‌یابد.

روش فلاشینگ رسمی ایران‌خودرو

سرویس مانوآل ۱۴۰۳ (صفحه ۳۸-۴۱): ۱. تخلیه کامل از شیر رادیاتور و پیچ تخلیه بلوک (در سمت راننده زیر منیفولد اگزوز) ۲. شستشو با آب مقطر تا شفاف شدن مایع خروجی ۳. پر کردن با محلول شوینده مجاز ایساکو (کد ۰۸۸۸۱۰۲۱۰) به مدت ۲۰ دقیقه در دور آرام ۴. شستشوی مجدد تا pH خروجی ۷–۷.۵ ۵. پر کردن نهایی با ضد یخ استاندارد ملی ۵۰/۵۰ و هواگیری از پیچ هواگیری بالای ترموستات

هرگونه استفاده از ضد یخ‌های Long-Life یا شوینده‌های قلیایی قوی باعث آسیب دائمی به واشرها و پمپ آب می‌شود.

۱۰ پرسش متداول درباره ضد یخ پژو ۴۰۵

  • آیا می‌توانم از ضد یخ صورتی یا نارنجی (G12+) در پژو ۴۰۵ استفاده کنم؟

خیر، به هیچ عنوان. این ضد یخ‌ها فاقد سیلیکات هستند و واشر سرسیلندر ۴۰۵ را خشک و شکننده می‌کنند، پمپ آب را دچار کاویتاسیون شدید می‌کنند و رادیاتور برنجی-مسی را سوراخ می‌کنند. ایران‌خودرو صراحتاً ممنوع کرده است.

  • رنگ سبز بودن ضد یخ یعنی برای ۴۰۵ مناسب است؟

نه لزوماً. فقط ضد یخ‌هایی که روی گالن‌شان نوشته «استاندارد ملی ISIRI ۳۳۸» یا «مخصوص پژو ۴۰۵ – پارس – سمند» و دارای تأییدیه ایران‌خودرو باشند مجازند. بسیاری از ضد یخ‌های سبز تقلبی سیلیکات کافی ندارند.

  • هر چند وقت یک‌بار باید ضد یخ ۴۰۵ را عوض کنم؟

طبق دفترچه ایران‌خودرو: هر ۲ سال یا ۶۰,۰۰۰ کیلومتر (هر کدام زودتر برسد). حتی اگر رنگ هنوز خوب باشد، افزودنی‌ها تمام شده‌اند.

  • آیا می‌توانم ضد یخ استاندارد را با ضد یخ قبلی مخلوط کنم؟

فقط برای پر کردن موقت تا ۱۰٪ حجم. مخلوط کردن بیشتر باعث رسوب و کاهش شدید خاصیت ضدخوردگی می‌شود.

  • چرا ۴۰۵ با ضد یخ نامناسب جوش می‌آورد؟

چون سیلیکات ناکافی باعث کاویتاسیون پمپ آب و رسوب در مجاری سرسیلندر می‌شود. دمای واقعی موتور بالا می‌رود ولی آمپر دیر نشان می‌دهد.

  • بهترین ضد یخ‌های تأییدشده ایران‌خودرو در سال ۱۴۰۴ کدامند؟

بهران ضد یخ‌گستر استاندارد (سبز)، کاسپین چهارفصل استاندارد ملی، ایساکو سبز-آبی، پارس بهران سبز، توتال Coolelf سبز (نه صورتی). همه دارای کد تأییدیه ایران‌خودرو روی گالن.

  • آیا ضد یخ آماده ۵۰/۵۰ بخرم یا خودم مخلوط کنم؟

بهتر است غلیظ اصل بخرید و خودتان با آب مقطر مرغوب (دماوند، واتا، لیما) مخلوط کنید. نسخه‌های آماده گاهی با آب نامناسب رقیق شده‌اند.

  • اگر ضد یخ قهوه‌ای یا کدر شد چه کنم؟

فوراً تعویض کامل با فلاشینگ انجام دهید. این علامت تمام شدن افزودنی‌ها و شروع خوردگی است. ادامه استفاده باعث سوختن واشر سرسیلندر می‌شود.

ممنون که تا پایان مقاله”بهترین ضد یخ برای پژو 405 چیست؟” با ما همراه بودید.

 

بیشتر بخوانید:

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا