چگونه ضد یخ پژو ۴۰۵ را عوض کنیم؟

خواندن این مطلب 8 دقیقه زمان میبرد

چگونه ضد یخ پژو ۴۰۵ را عوض کنیم؟، پژو ۴۰۵ با موتورهای TU5، XU7 و حتی دیزل XUD9 هنوز یکی از محبوب‌ترین و بادوام‌ترین خودروهای ایران است، اما سیستم خنک‌کننده آن به شدت حساس است. مجاری باریک سرسیلندر آلومینیومی، واترپمپ حساس و شیلنگ‌های طولانی بخاری باعث شده که یک تعویض نادرست یا دیرهنگام ضد یخ، خیلی سریع به جوش آوردن، سوختن واشر سرسیلندر، ترکیدن رادیاتور بخاری یا خرابی کامل واترپمپ منجر شود.

خوشبختانه تعویض ضد یخ ۴۰۵ کار نسبتاً ساده‌ای است و با رعایت چند نکته خاص (مثل باز کردن پیچ تخلیه بلوک موتور و هواگیری دقیق بخاری) می‌توانید خودتان در خانه یا گاراژ این کار را بدون خطا انجام دهید. در این مقاله جامع، تمام مراحل تعویض ضد یخ پژو ۴۰۵ (GL، GLX، SLX، دوگانه‌سوز و دیزل) را با جزئیات کامل، تفاوت‌های مدل‌ها و ترفندهای واقعی تعمیرکاران قدیمی توضیح می‌دهیم تا موتور ۴۰۵ شما تا صدها هزار کیلومتر سالم و خنک بماند.

فهرست مطالب:

چگونه ضد یخ پژو ۴۰۵ را عوض کنیم؟
مشکلات خاص پژو ۴۰۵ بعد از تعویض نادرست ضد یخ و راه‌حل‌های عملی آن‌ها
نکات نگهداری سیستم خنک‌کننده پژو ۴۰۵

چگونه ضد یخ پژو ۴۰۵ را عوض کنیم؟

پژو ۴۰۵ (بنزینی TU5، دوگانه‌سوز و دیزل XUD9) با وجود بدنه مقاوم، یکی از حساس‌ترین خودروهای قدیمی ایران به کیفیت و تمیزی مایع خنک‌کننده است. موتورهای TU5 و XU7 مجاری بسیار باریک دارند و واترپمپ آن‌ها با کوچک‌ترین رسوب یا ضد یخ بی‌کیفیت در کمتر از ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر خراب می‌شود. خوشبختانه تعویض ضد یخ ۴۰۵ کاملاً قابل انجام در خانه است و فقط چند نکته خاص دارد که در ادامه دقیق و گام‌به‌گام توضیح می‌دهیم.

آماده‌سازی خودرو و لوازم ضروری

موتور باید کاملاً سرد باشد (حداقل ۶ ساعت پس از خاموش کردن). هرگز درپوش رادیاتور را وقتی موتور گرم است باز نکنید.

لوازم مورد نیاز:

عینک و دستکش ایمنی
آچار ۱۹ یا انبردست (برای شیر تخلیه)
آچار آلن ۸ یا ۱۰ (برای پیچ تخلیه بلوک موتور در بعضی مدل‌ها)
جک و خرک
ظرف تخلیه ۱۵ لیتری
قیف بلند
حدود ۷–۸ لیتر ضد یخ + ۷–۸ لیتر آب مقطر

تخلیه کامل ضد یخ قدیمی از رادیاتور و بلوک موتور

۱. جلوی خودرو را با جک بالا ببرید (چرخ‌های جلو ۳۰–۴۰ سانت بالاتر از عقب). ۲. درپوش رادیاتور و مخزن انبساط را باز کنید. ۳. شیر تخلیه T شکل پلاستیکی در پایین رادیاتور (سمت راننده) را با انبردست به سمت چپ بچرخانید تا کامل باز شود. ۴. برای تخلیه کامل از بلوک موتور: در سمت راننده روی بلوک موتور، پیچ آلن ۸ یا ۱۰ میلی‌متری (در بعضی مدل‌ها پیچ ۱۳) وجود دارد. آن را باز کنید تا مایع باقی‌مانده در بلوک هم خارج شود (حدود ۱–۲ لیتر دیگر). ۵. صبر کنید تا آخرین قطره بیاید (۱۵–۲۰ دقیقه).

نکته مهم ۴۰۵: اگر پیچ تخلیه بلوک را باز نکنید، حدود ۲۰٪ ضد یخ قدیمی در موتور می‌ماند و با ضد یخ جدید مخلوط شده و عمر آن را نصف می‌کند.

شستشوی کامل سیستم خنک‌کننده

شیر تخلیه و پیچ بلوک را ببندید. از دهانه رادیاتور آب مقطر خالص بریزید تا سرریز کند. موتور را ۱۰–۱۵ دقیقه روشن کنید (بخاری روی حداکثر دما). دوباره تخلیه کنید. این کار را ۲–۳ بار تکرار کنید تا آب خروجی کاملاً شفاف شود.

پر کردن ضد یخ جدید و هواگیری صحیح پژو ۴۰۵

حجم کل سیستم:

۴۰۵ GLX و SLX بنزینی: حدود ۷ لیتر
۴۰۵ دوگانه‌سوز: حدود ۷٫۵ لیتر
۴۰۵ دیزل: حدود ۹ لیتر

بهترین نسبت: ۵۰٪ ضد یخ باکیفیت (قرمز یا نارنجی OAT/HOAT) + ۵۰٪ آب مقطر ابتدا مخلوط را در ظرف تمیز آماده کنید، سپس با قیف از دهانه رادیاتور به‌آرامی بریزید تا سرریز شود. مخزن انبساط را تا MAX پر کنید. درپوش رادیاتور را ببندید. موتور را روشن کنید، بخاری را روی حداکثر دما و فن بگذارید و ۱۲–۱۵ دقیقه صبر کنید تا ترموستات باز شود و هوا کاملاً خارج شود. موتور را خاموش کنید، صبر کنید سرد شود و دوباره سطح مخزن را چک کنید.

هواگیری خاص ۴۰۵: چون شیلنگ‌های بخاری ۴۰۵ طولانی هستند، حتماً بخاری را روشن کنید تا رادیاتور بخاری هم هواگیری شود.

بررسی نهایی و تست رانندگی

پس از پر کردن، یک رانندگی ۱۵–۲۰ کیلومتری انجام دهید و دوباره سطح مخزن را چک کنید. در ۳–۴ روز اول هر روز صبح سطح را نگاه کنید. اگر کم می‌شود، هواگیری کامل نشده؛ مراحل روشن کردن موتور و بخاری را تکرار کنید.

با این روش دقیق، سیستم خنک‌کننده پژو ۴۰۵ برای حداقل ۲ سال یا ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر کاملاً سالم می‌ماند و موتور TU5 یا XU7 هرگز جوش نمی‌آورد یا واشر نمی‌زند.

مشکلات خاص پژو ۴۰۵ بعد از تعویض نادرست ضد یخ و راه‌حل‌های عملی آن‌ها

پژو ۴۰۵ به دلیل طراحی قدیمی سیستم خنک‌کننده، در صورت کوچک‌ترین اشتباه در تعویض ضد یخ، علائم عجیب و هزینه‌برانگیزی از خود نشان می‌دهد که بسیاری از مکانیک‌ها هم ابتدا اشتباه تشخیص می‌دهند. شناخت این مشکلات از همان روز اول می‌تواند جلوی تعمیرات چند ده میلیونی را بگیرد.

آمپر آب که درجا به قرمز می‌رود ولی موتور هنوز سرد است

این مشکل مخصوص ۴۰۵‌های GLX و SLX با داشبورد دیجیتال است. وقتی هوا پشت سنسور دمای آب (روی سرسیلندر سمت جعبه ترموستات) گیر می‌کند، سنسور دمای ۱۲۰–۱۳۰ درجه را نشان می‌دهد در حالی که موتور هنوز ۵۰ درجه است. بسیاری فکر می‌کنند سنسور یا آمپر خراب است، اما ۹۵٪ مواقع فقط هواگیری ناقص است. راه‌حل: شیلنگ رفت بخاری (شیلنگ بالایی رادیاتور بخاری) را چند ثانیه جدا کنید تا هوا با فشار خارج شود؛ آمپر فوراً عادی می‌شود.

نشتی از زیر واترپمپ فقط چند روز بعد از تعویض

واترپمپ ۴۰۵ کاسه‌نمد گرافیتی دارد. ضد یخ‌های تقلبی یا با pH اسیدی، این کاسه‌نمد را متورم و خراب می‌کنند. نشتی ابتدا قطره‌ای است و بعد به سرعت زیاد می‌شود. اگر زیر تسمه تایم قطره‌های سبز یا قرمز دیدید، همان روز واترپمپ را عوض کنید؛ در غیر این صورت آب به تسمه تایم می‌پاشد و تسمه می‌پرد (تعویض سوپاپ + سرسیلندر).

رادیاتور بخاری که یک طرف گرم و یک طرف سرد است

در ۴۰۵ به دلیل طول زیاد شیلنگ‌های بخاری، هوا راحت‌تر در رادیاتور بخاری گیر می‌کند. نتیجه: سمت راننده بخاری داغ و سمت شاگرد سرد یا برعکس. بسیاری رادیاتور بخاری را عوض می‌کنند (هزینه ۵–۶ میلیون) در حالی که فقط با بالا بردن جلوی ماشین و ۱۵ دقیقه روشن کردن موتور با دور ۲۰۰۰ حل می‌شود.

صدای «قل قل» از پشت داشبورد در حال حرکت

این صدا یعنی هوا در رادیاتور بخاری در حال جابه‌جایی است. اگر نادیده بگیرید، بعد از ۲–۳ ماه رسوبات هوا باعث خوردگی لوله‌های آلومینیومی رادیاتور بخاری می‌شود و ترک می‌خورد؛ تعویض آن نیاز به خالی کردن داشبورد دارد (حدود ۸–۱۰ میلیون تومان).

جوش آوردن فقط در سربالایی طولانی با کولر روشن

در ۴۰۵‌های دوگانه‌سوز و GLX، چون پمپ بنزین داخل باک است و گرمای زیادی تولید می‌کند، اگر ضد یخ غلظت بالای ۵۵٪ داشته باشد، در سربالایی فشار سیستم بالا می‌رود و شیلنگ پایین رادیاتور باد می‌کند یا درپوش رادیاتور می‌ترکد. در این شرایط نسبت را به ۴۵٪ ضد یخ کاهش دهید.

نکات نگهداری سیستم خنک‌کننده پژو ۴۰۵

موتورهای TU5 و XU7 پژو ۴۰۵ اگر درست نگهداری شوند تا ۶۰۰٬۰۰۰ کیلومتر هم بدون باز کردن سرسیلندر کار می‌کنند. این نکات از تجربه تعمیرکاران قدیمی ۴۰۵ به دست آمده است.

هرگز درپوش رادیاتور اصلی را با نمونه چینی عوض نکنید

درپوش رادیاتور ۴۰۵ سوپاپ ۰٫۹ بار دارد (در مدل‌های قدیمی) و ۱٫۱ بار در مدل‌های جدیدتر. درپوش‌های چینی بعد از ۳–۴ ماه سوپاپشان گیر می‌کند و فشار سیستم به ۲ بار می‌رسد؛ نتیجه: ترکیدن شیلنگ‌ها، ترک خوردن مخزن انبساط یا حتی ترک سرسیلندر در دور بالا.

پیچ تخلیه بلوک موتور را هر بار باز کنید

در ۴۰۵ حدود ۱٫۵ تا ۲ لیتر ضد یخ در بلوک موتور می‌ماند. اگر این پیچ (آلن ۸ یا ۱۰ روی بلوک سمت راننده) باز نشود، ضد یخ قدیمی با جدید مخلوط شده و بعد از ۶ ماه دوباره قهوه‌ای می‌شود. این کار فقط ۵ دقیقه طول می‌کشد اما عمر ضد یخ را دو برابر می‌کند.

هر ۴ سال یکبار شیلنگ‌های بخاری را چک کنید

شیلنگ‌های بخاری ۴۰۵ بعد از ۱۰–۱۲ سال سفت و شکننده می‌شوند. در فشار بالا ترک ریز می‌خورند و ضد یخ داخل داشبورد می‌ریزد؛ بوی شیرین داخل کابین + لکه روی موکت علامت آن است. تعویض زودهنگام شیلنگ‌ها (هزینه حدود ۱٫۵ میلیون) جلوی تعمیر ۱۵ میلیونی داشبورد را می‌گیرد.

فن رادیاتور دوم را دستی تست کنید

در ۴۰۵‌های GLX و دوگانه‌سوز، دور تند فن گاهی به دلیل رله یا سنسور خراب کار نمی‌کند. در تابستان با کولر روشن، اگر فقط دور کند کار کند، موتور درجا جوش می‌آورد. هر ماه با کولر روشن تست کنید که دور تند فعال شود.

بهترین زمان تعویض ضد یخ ۴۰۵: قبل و بعد از زمستان

در پاییز و بهار دمای هوا معتدل است و موتور سریع سرد می‌شود؛ بهترین زمان برای شستشوی کامل و هواگیری بدون دردسر. اگر در گرمای تیرماه یا سرمای دی‌ماه این کار را انجام دهید، احتمال گیر کردن هوا یا یخ زدن موقت شیلنگ‌ها بسیار زیاد است.

با رعایت این نکات عملی و دقیق، پژو ۴۰۵ شما نه تنها هرگز جوش نمی‌آورد، بلکه مصرف سوختش هم تا ۱ لیتر در صد کیلومتر کاهش می‌یابد و موتور TU5 یا XU7 تا سال‌ها مانند روز اول نرم و بی‌صدا کار می‌کند.

پرسش‌های متداول درباره تعویض ضد یخ پژو ۴۰۵

حجم دقیق سیستم خنک‌کننده پژو ۴۰۵ چقدر است؟

۴۰۵ بنزینی GL/GLX/SLX حدود ۷ لیتر، دوگانه‌سوز ۷٫۵ لیتر، دیزل حدود ۹ لیتر. همیشه ۲ لیتر اضافه همراه داشته باشید.

پیچ تخلیه بلوک موتور ۴۰۵ کجاست و چرا باید باز شود؟

روی بلوک موتور سمت راننده، نزدیک جعبه ترموستات، پیچ آلن ۸ یا ۱۰ میلی‌متری است. اگر باز نشود حدود ۱٫۵–۲ لیتر ضد یخ قدیمی در بلوک می‌ماند و با جدید مخلوط می‌شود.