چگونه ضد یخ کوییک را عوض کنیم؟

چطور ضد یخ کوییک را عوض کنیم؟

خواندن این مطلب 9 دقیقه زمان میبرد

چگونه ضد یخ کوییک را عوض کنیم؟، کوییک یکی از پرطرفدارترین خودروهای هاچ‌بک اقتصادی ایران است که از همان موتور M15 تیبا و ساینا استفاده می‌کند، اما طراحی متفاوت بدنه و موقعیت پایین‌تر رادیاتور باعث شده سیستم خنک‌کننده آن حساسیت بیشتری به هواگیری و کیفیت ضد یخ داشته باشد.

یک تعویض نادرست ضد یخ در کوییک می‌تواند به سرعت به جوش آوردن در ترافیک، سوختن واشر سرسیلندر، خرابی واترپمپ و حتی ترکیدن رادیاتور بخاری منجر شود. در این مقاله جامع و کاملاً عملی، تمام مراحل تعویض ضد یخ کوییک (دستی، اتوماتیک، پلاس و حتی نسخه‌های فیس‌لیفت) را با تمام نکات ریز و ترفندهای واقعی که در تعمیرگاه‌های مجاز سایپا هم کمتر به شما می‌گویند، توضیح می‌دهیم تا خودتان این کار را بدون هیچ خطایی انجام دهید و موتور کوییک‌تان تا صدها هزار کیلومتر سالم بماند.

فهرست مطالب:

چگونه ضد یخ کوییک را عوض کنیم؟
مشکلات رایج سیستم خنک‌کننده کوییک بعد از تعویض نادرست ضد یخ و راه‌حل‌های واقعی آن‌ها
نکات طلایی نگهداری بلندمدت سیستم خنک‌کننده کوییک

چگونه ضد یخ کوییک را عوض کنیم؟

کوییک (دستی و اتوماتیک) از همان موتور M15 تیبا و ساینا استفاده می‌کند، بنابراین سیستم خنک‌کننده آن دقیقاً مشابه این دو خودروست، با یک تفاوت مهم: در اکثر مدل‌های کوییک از سال ۱۳۹۷ به بعد، شیر تخلیه پایین رادیاتور وجود ندارد و تخلیه فقط با جدا کردن شیلنگ انجام می‌شود. تعویض به‌موقع و صحیح ضد یخ در کوییک از جوش آوردن موتور، سوختن واشر سرسیلندر، خرابی واترپمپ و ترکیدن رادیاتور بخاری جلوگیری می‌کند. در ادامه، روش کامل و بدون نقص تعویض ضد یخ کوییک را گام‌به‌گام توضیح می‌دهیم.

تخلیه کامل ضد یخ قدیمی؛ اولین و مهم‌ترین قدم

موتور باید کاملاً سرد باشد (حداقل ۵–۶ ساعت پس از خاموش کردن). خودرو را در جای صاف پارک کنید و ترمز دستی را بکشید.

درپوش رادیاتور و درپوش مخزن منبع انبساط را باز کنید.
یک ظرف ۱۰ لیتری زیر سمت چپ رادیاتور (نزدیک فن) قرار دهید.
شیلنگ پایین رادیاتور (شیلنگ ضخیم مشکی) را با انبر قفلی ببندید، سپس با احتیاط کامل جدا کنید؛ مایع با فشار بیرون می‌زند.
برای تخلیه بهتر، جلوی کوییک را با جک کمی بالا ببرید تا رادیاتور بالاتر برود.
صبر کنید تا آخرین قطره خارج شود (حدود ۱۰–۱۵ دقیقه).

نکته: ضد یخ قدیمی سمی است؛ هرگز در طبیعت یا فاضلاب نریزید.

شستشوی کامل سیستم خنک‌کننده با آب مقطر

پس از تخلیه کامل: شیلنگ را دوباره وصل و محکم کنید. از دهانه رادیاتور، آب مقطر خالص بریزید تا پر شود و سرریز کند. مخزن منبع انبساط را هم تا MAX پر کنید. موتور را ۱۰–۱۲ دقیقه روشن کنید تا ترموستات باز شود و آب در کل سیستم گردش کند (بخاری را روی حداکثر دما بگذارید). موتور را خاموش کنید، صبر کنید سرد شود، سپس دوباره شیلنگ پایین را جدا و تخلیه کنید. این کار را حداقل ۲ تا ۳ بار تکرار کنید تا آب خروجی کاملاً شفاف و بدون رنگ و ذره شود.

پر کردن ضد یخ جدید و هواگیری صحیح کوییک

حجم دقیق سیستم خنک‌کننده کوییک دنده‌ای: حدود ۶٫۵ لیتر کوییک اتوماتیک: حدود ۷ لیتر

بهترین نسبت: ۵۰٪ ضد یخ باکیفیت (قرمز OAT یا نارنجی HOAT) + ۵۰٪ آب مقطر ابتدا ضد یخ و آب را در ظرف تمیز مخلوط کنید، سپس با قیف از دهانه رادیاتور به‌آرامی بریزید تا سرریز شود. مخزن منبع را تا MAX پر کنید. درپوش رادیاتور را ببندید. جلوی خودرو را با جک ۳۰–۴۰ سانتیمتر بالا ببرید (برای هواگیری بهتر). موتور را روشن کنید، بخاری را روی حداکثر دما و حداکثر فن بگذارید و ۱۲–۱۵ دقیقه صبر کنید تا حباب‌های هوا کاملاً خارج شوند. موتور را خاموش کنید، صبر کنید سرد شود و دوباره سطح مخزن را چک کنید؛ در صورت نیاز پر کنید.

بررسی نهایی و نکات مهم پس از تعویض

در ۳–۴ روز اول هر صبح سطح مخزن منبع انبساط را چک کنید. اگر کم می‌شود یعنی هنوز هوا در سیستم است؛ عمل بالا بردن جلوی خودرو و روشن کردن موتور را تکرار کنید. دمای موتور را در رانندگی‌های طولانی زیر نظر داشته باشید. اگر آمپر بالا رفت یا بخاری سرد شد، هواگیری کامل نشده است.

با این روش ساده و دقیق، سیستم خنک‌کننده کوییک برای حداقل دو سال یا ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر کاملاً سالم می‌ماند و موتور M15 بدون هیچ مشکلی کار می‌کند.

مشکلات رایج سیستم خنک‌کننده کوییک بعد از تعویض نادرست ضد یخ و راه‌حل‌های واقعی آن‌ها

بسیاری از دارندگان کوییک فکر می‌کنند فقط با ریختن ضد یخ کار تمام است، اما در عمل بیشترین خرابی‌های موتور کوییک دقیقاً پس از یک تعویض اشتباه رخ می‌دهد. شناخت این مشکلات و رفع سریع آن‌ها می‌تواند جلوی تعمیرات چند میلیونی را بگیرد.

جوش آوردن ناگهانی در ترافیک بعد از تعویض ضد یخ تازه

این مشکل در ۸۰٪ موارد به دلیل هواگیری ناقص است. چون رادیاتور کوییک نسبت به تیبا و ساینا کمی پایین‌تر نصب شده، حباب‌های هوا در بالای سرسیلندر و پشت ترموستات گیر می‌کنند. وقتی خودرو در ترافیک می‌ایستد، پمپ آب دور کمی دارد و حباب‌ها مثل عایق عمل می‌کنند؛ دما در چند ثانیه تا ۱۲۰ درجه بالا می‌رود و آمپر به قرمز می‌رسد. راه‌حل قطعی: حداقل دو بار عمل «بالا بردن جلوی خودرو + روشن کردن موتور با بخاری حداکثر» را تکرار کنید تا حتی کوچک‌ترین حباب هم خارج شود.

سرد ماندن بخاری حتی در سرمای زیر صفر

وقتی رادیاتور بخاری با رسوبات ضد یخ قبلی یا حباب هوا بسته شود، هوای گرم به داخل کابین نمی‌رسد. این مشکل در کوییک اتوماتیک بیشتر دیده می‌شود چون لوله‌های رفت و برگشت بخاری طولانی‌تر است. اگر بخاری فقط ولرم است، شیلنگ‌های رفت و برگشت رادیاتور بخاری (نزدیک فایروال سمت شاگرد) را لمس کنید: اگر یکی سرد و یکی داغ است یعنی رادیاتور بخاری گرفته. در این حالت باید با دستگاه شستشوی فشارقوی یا محلول شستشوی مخصوص رادیاتور بخاری (مثل Wynn’s یا Liqui Moly) آن را باز کنید.

نشتی از زیر واترپمپ فقط چند هفته بعد از تعویض

ضد یخ‌های تقلبی یا ترکیب نادرست باعث می‌شوند کاسه‌نمد واترپمپ کوییک در کمتر از یک ماه خشک شود و نشتی بدهد. واترپمپ کوییک از نوع کارتریجی است و تعویض آن حدود ۲٫۵ تا ۳ میلیون تومان هزینه دارد. اگر زیر تسمه تایم قطره‌های سبز یا قرمز دیدید، فوراً ضد یخ را چک کنید؛ اگر کف می‌کند یا بوی الکل صنعتی می‌دهد، تقلبی است و باید کل سیستم را دوباره شستشو دهید.

صدای زوزه یا جیرجیر از سمت تسمه تایم در صبح سرد

بلبرینگ واترپمپ کوییک در دمای زیر ۱۰ درجه اگر ضد یخ روان‌کننده مناسب نداشته باشد، زوزه می‌کشد. این صدا در ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ دور بیشتر می‌شود و اگر نادیده گرفته شود، بلبرینگ می‌شکند و تسمه تایم پاره می‌شود (خداحافظ سوپاپ‌ها!). در این حالت تنها راه تعویض کامل واترپمپ است.

روشن شدن چراغ چک و کد خطای P0118 یا P0128

سنسور دمای آب کوییک روی سرسیلندر قرار دارد. وقتی حباب هوا جلوی سنسور را می‌گیرد، ECU فکر می‌کند موتور هنوز سرد است و بنزین را غرقابی می‌کند. مصرف سوخت بالا می‌رود و شتاب افت می‌کند. در این حالت با دیاگ خطا را پاک نکنید؛ ابتدا هواگیری کامل انجام دهید، سپس خطا خودبه‌خود پاک می‌شود.

نکات طلایی نگهداری بلندمدت سیستم خنک‌کننده کوییک

موتور M15 کوییک در حالت ایده‌آل تا ۴۰۰٬۰۰۰ کیلومتر بدون باز کردن سرسیلندر کار می‌کند، به شرطی که سیستم خنک‌کننده همیشه تمیز و سالم باشد. این نکات از تجربه تعمیرکاران قدیمی و تست‌های واقعی به دست آمده است.

هرگز درپوش رادیاتور را درجا عوض نکنید

درپوش رادیاتور کوییک دو کار اصلی دارد: تحمل فشار ۱٫۱ بار و تخلیه اضافه فشار. درپوش‌های چینی بی‌کیفیت بعد از ۶ ماه سوپاپ تخلیه را از کار می‌اندازند و فشار داخل سیستم به ۲ بار می‌رسد؛ نتیجه: پاره شدن شیلنگ‌ها یا ترکیدن رادیاتور بخاری. فقط از درپوش اصلی سایپا یا Gates و Febi استفاده کنید.

هر ۶ ماه یکبار مخزن منبع انبساط را کاملاً تمیز کنید

در کوییک رسوبات و لجن در کف مخزن منبع انبساط جمع می‌شود و شیلنگ باریک برگشت را می‌بندد. وقتی این شیلنگ بسته شود، هوا نمی‌تواند خارج شود و موتور در دور بالا جوش می‌آورد. مخزن را درآورید، با برس و مایع ظرفشویی بشویید و با آب مقطر آبکشی کنید.

تسمه تایم و واترپمپ را همزمان تعویض کنید

واترپمپ کوییک با تسمه تایم می‌چرخد. اگر تسمه تایم را در ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر عوض کنید اما واترپمپ را نه، بلبرینگ واترپمپ در ۱۰٬۰۰۰ کیلومتر بعدی از کار می‌افتد و تسمه جدید پاره می‌شود. هزینه تعویض همزمان تسمه + واترپمپ + غلتک‌ها حدود ۵–۶ میلیون است، اما خیلی ارزان‌تر از تعویض سوپاپ‌هاست!

در تابستان جنوب ایران فن رادیاتور را دستی چک کنید

در کوییک اتوماتیک، دور دوم فن گاهی به دلیل رله خراب فعال نمی‌شود. در دمای بالای ۴۵ درجه اگر فن فقط با دور کند کار کند، موتور در جا جوش می‌آورد. هر ماه با کولر روشن تست کنید که دور تند فن فعال شود.

بهترین زمان تعویض ضد یخ کوییک: قبل از عید نوروز و قبل از زمستان

در بهار و پاییز دمای هوا معتدل است و موتور سریع سرد می‌شود؛ بهترین زمان برای شستشو و هواگیری کامل است. اگر در گرمای تابستان یا سرمای زمستان این کار را انجام دهید، احتمال گیر کردن هوا یا یخ زدن موقت شیلنگ‌ها بسیار بالاست.

با رعایت این نکات عملی، کوییک شما نه تنها هرگز جوش نمی‌آورد، بلکه مصرف سوخت آن هم تا نیم لیتر در صد کیلومتر کاهش می‌یابد و موتور تا سال‌ها مانند روز اول نرم و بی‌صدا کار می‌کند.